Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 51

Rishi: Traditional pitṛ-invocation lineage; specific ṛṣi not explicit.
Devata: Pitaraḥ and Yama.
Chandas: Triṣṭubh-like (to be confirmed).

ये न॒: पूर्वे॑ पि॒तर॑: सो॒म्यासो॑ऽनूहि॒रे सो॑मपी॒थं वसि॑ष्ठाः । तेभि॑र्य॒मः स॑ररा॒णो ह॒वीᳪष्यु॒शन्नु॒शद्भि॑: प्रतिका॒मम॑त्तु

yé naḥ pū́rve pitáraḥ somyā́so 'nūhiré somapī́thaṃ vásiṣṭhāḥ | tébhir yamáḥ sararāṇó havī́ṃṣy uśán nu uśádbhiḥ pratikā́mam attu

हमारे वे पूर्व पितर—सोम के योग्य, जो सोमपान के अनुगामी थे, वे वसिष्ठ—उनके साथ यम, आगे बढ़ता हुआ, हर्षित जनों के साथ, प्रत्येक अभिलाषा के अनुसार, इन हवियों का प्रसन्नतापूर्वक आस्वादन करे।

ये । नः । पूर्वे । पितरः । सोम्यासः । अनूहिरे । सोम-पीथम् । वसिष्ठाः । तेभिः । यमः । सरराणः । हविषु । उशन् । उशद्भिः । प्रति-कामम् । अत्तु

येwho (those who)
ये:
कर्तृ (सम्बन्धी/विशेषण-रूपेण ‘पितरः’ इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पूर्वेformer, earlier
पूर्वे:
विशेषणम् (पितरः)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
पितरःfathers, ancestors
पितरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
सोम्यासःsoma-worthy / connected with Soma
सोम्यासः:
विशेषणम् (पितरः)
TypeAdjective
Rootसोम्य (प्रातिपदिक; ‘सोम-सम्बन्धिन्/सोम-योग्य’)
अनूहिरेthey followed / they came along
अनूहिरे:
क्रिया (कर्तृ = पितरः)
TypeVerb
Rootअनु-√हृ (हरति) / वैदिक-रूप: अनु-हेर्
सःhe
सः:
कर्तृ (अत्तु इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम) → स
सोमपीथम्Soma-drinking (draught/feast)
सोमपीथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम-पीथ (समास; पीथ = पान/पेय-स्थान/पानम्)
वसिष्ठाःO Vasiṣṭhas (O Vasiṣṭha lineage)
वसिष्ठाः:
सम्बोधन
TypeNoun (proper) / Vocative
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक; ऋषि-नाम)
तेभिःwith them / by them
तेभिः:
करण (सह/साधन-भावः: ‘with them’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
यमःYama
यमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक; देवता)
सरराणःmoving/going along; hastening (Vedic: ‘having gone/advanced’)
सरराणः:
कर्तृ-विशेषणम् (यमः)
TypeParticiple
Root√सृ (सरति) + रराण (लिट्-कृदन्त/परफेक्ट-पार्टिसिपल, वैदिक)
हवीᳪषिoblations
हवीᳪषि:
कर्म (अत्तु)
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
उशन्desiring
उशन्:
कर्तृ-विशेषणम् (यमः)
TypeParticiple
Root√वश्/√उश् (इच्छति/कामयते; वैदिक ‘उशन्’ = इच्छन्)
उशद्भिःwith the desirous (ones)
उशद्भिः:
करण (सहभावः: ‘with the desiring ones’)
TypeParticiple
Root√वश्/√उश् (इच्छति) → उशत्
प्रतिकामम्according to (each) wish / as desired
प्रतिकामम्:
क्रियाविशेषणम् (अत्तु)
TypeIndeclinable (adverbial) / Nominal accusative used adverbially
Rootप्रति-काम (अव्ययीभाव/तत्पुरुष; ‘प्रत्येकं कामम्’)
अत्तुlet him eat / may he partake
अत्तु:
क्रिया (कर्तृ = यमः)
TypeVerb
Root√अद् (अत्ति)
P
Pitaraḥ (Soma-worthy Fathers)
V
Vasiṣṭhāḥ (as ancestral group)
Y
Yama