Shukla Yajur Veda — Adhyaya 19, Mantra 41
Rishi: Vājasaneyin tradition
Devata: Agni; with ‘Brahman’ as operative principle
Chandas: Triṣṭubh-like
Samhita Patha (Devanagari)
यत्ते॑ प॒वित्र॑म॒र्चिष्यग्ने॒ वित॑तमन्त॒रा । ब्रह्म॒ तेन॑ पुनातु मा
Transliteration
yát te pavítram arcíṣy ágne vítatam antárā | bráhma téna punātu mā
Translation
हे अग्ने, तेरा जो पवित्र (पवित्रकरण-तत्त्व) तेरे अर्चिस् (ज्वाला) के भीतर विस्तृत है—उसी ब्रह्म (पवित्र शक्ति) से मुझे पवित्र किया जाए।
Padapatha (Word Analysis)
यत् । ते । पवित्रम् । अर्चिषि । अग्ने । विततम् । अन्तरा । ब्रह्म । तेन । पुनातु । मा
Word by Word
यत्which/that (thing)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you/your
ते:
Sambandha (Genitive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पवित्रम्purifier; purifying (instrument/means)
पवित्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
अर्चिषिin the flame/splendour
अर्चिषि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअर्चिस् (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana
TypeNoun (Vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
विततम्spread out; extended
विततम्:
Viśeṣaṇa (of पवित्रम्)
TypeAdjective/Participle
Rootवि-तन् (धातु) → वितत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
अन्तराwithin; in between
अन्तरा:
Adhikaraṇa (locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअन्तरा (अव्यय)
ब्रह्मthe sacred power/prayer (Brahman)
ब्रह्म:
Kartā
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
तेनby that/with that
तेन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुनातुmay (it) purify
पुनातु:
Kriyā
TypeVerb
Rootपू (धातु) [पुनाति]
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniB
Brahman (brahma)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes