Shukla Yajur Veda — Adhyaya 19, Mantra 30
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Dīkṣā / Śraddhā / Satya (abstract deified principles in Brāhmaṇa theology)
Chandas: Yajus-formula (didactic cadence)
Samhita Patha (Devanagari)
व्र॒तेन॑ दी॒क्षामा॑प्नोति दी॒क्षया॑ऽऽप्नोति॒ दक्षि॑णाम् । दक्षि॑णा श्र॒द्धामा॑प्नोति श्र॒द्धया॑ स॒त्यमा॑प्यते
Transliteration
vraténa dīkṣā́m āpnoti dīkṣáyā''pnoti dákṣiṇām | dákṣiṇā śraddhā́m āpnoti śraddháyā satyám āpyate
Translation
व्रत द्वारा वह दीक्षा प्राप्त करता है; दीक्षा द्वारा दक्षिणा प्राप्त करता है। दक्षिणा से श्रद्धा प्राप्त होती है; श्रद्धा द्वारा सत्य प्राप्त होता है।
Padapatha (Word Analysis)
व्र॒तेन॑ । दी॒क्षाम् । आप्नोति । दी॒क्षया॑ । आप्नोति । दक्षि॑णाम् । दक्षि॑णा । श्र॒द्धाम् । आप्नोति । श्र॒द्धया॑ । स॒त्यम् । आप्यते
Word by Word
व्रतेनby/through a vow (observance)
व्रतेन:
करण
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
दीक्षाम्initiation, consecration
दीक्षाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदीक्षा (प्रातिपदिक)
आप्नोतिattains
आप्नोति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√आप् (आप्नु)
दीक्षयाby/through initiation
दीक्षया:
करण
TypeNoun
Rootदीक्षा (प्रातिपदिक)
आप्नोतिattains
आप्नोति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√आप् (आप्नु)
दक्षिणाम्the sacrificial fee (dakṣiṇā)
दक्षिणाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
दक्षिणाthe dakṣiṇā (fee)
दक्षिणा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
श्रद्धाम्faith, trust
श्रद्धाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक)
आप्नोतिattains
आप्नोति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√आप् (आप्नु)
श्रद्धयाby/through faith
श्रद्धया:
करण
TypeNoun
Rootश्रद्धा (प्रातिपदिक)
सत्यम्truth
सत्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
आप्यतेis attained
आप्यते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√आप् (आप्नु)
Entities Mentioned
V
Vrata (Vow/discipline)D
Dīkṣā (Consecration)D
Dakṣiṇā (Priestly fee)Ś
Śraddhā (Faith)S
Satya (Truth)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes