Mantra 26
Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurveda school attribution)
Devata: Aśvins; Indra; Viśve Devāḥ; Sarasvatī
Chandas: Yajus (formulaic)
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒श्विभ्यां॑ प्रातः सव॒नमिन्द्रे॑णै॒न्द्रं माध्यं॑न्दिनम् । वै॒श्व॒दे॒वᳪ सर॑स्वत्या तृ॒तीय॑मा॒प्तᳪ सव॑नम्
Transliteration
aśvíbhyāṃ prātáḥ-savanám índreṇáindraṃ mā́dhyandinam | vaiśvadevám sárasvatyā tṛtī́yam ā́ptaṃ savanám ||
Translation
अश्विनौ के साथ प्रातः-सवन होता है; इन्द्र के साथ मध्यन्दिन का ऐन्द्र-सवन। विश्वदेवों के साथ, सरस्वती के साथ, तृतीय सवन यथाविधि प्राप्त होता है।
Padapatha (Word Analysis)
अ॒श्विभ्या॑म् । प्रा॒तः । स॒व॒नम् । इन्द्रे॑ण । ऐ॒न्द्रम् । माध्यं॑न्दिनम् । वै॒श्व॒दे॒वम् । सर॑स्वत्या । तृ॒तीय॑म् । आ॒प्तम् । स॒व॒नम् ।
Word by Word
अश्विभ्याम्to/for the Aśvins
अश्विभ्याम्:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
प्रातःin the morning
प्रातः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रातः (अव्यय) अथवा प्रातर्- (प्रातिपदिक)
सवनम्(the) Soma-pressing; libation
सवनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसवन (प्रातिपदिक; √सु ‘to press (Soma)’)
इन्द्रेणto/for Indra
इन्द्रेण:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ऐन्द्रम्Indra’s; belonging to Indra
ऐन्द्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootऐन्द्र (प्रातिपदिक; इन्द्र-सम्बन्धि)
माध्यन्दिनम्midday (one)
माध्यन्दिनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमाध्यन्दिन (प्रातिपदिक; मध्यन्दिन-सम्बन्धि)
वैश्वदेवम्belonging to the All-gods (Viśve Devāḥ)
वैश्वदेवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवैश्वदेव (प्रातिपदिक; विश्वदेव-सम्बन्धि)
सरस्वत्याto/for Sarasvatī
सरस्वत्या:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
तृतीयम्third
तृतीयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
आप्तम्attained/appropriate (duly reached)
आप्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootआप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √आप् ‘to obtain/reach’ → आप्त ‘obtained/attained/appropriate’)
सवनम्Soma-pressing; libation
सवनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसवन (प्रातिपदिक; √सु ‘to press (Soma)’)
Entities Mentioned
A
AśvinsI
IndraV
Viśve DevāḥS
SarasvatīRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes