Shukla Yajur Veda — Adhyaya 16, Mantra 36
Rishi: Śatarudriya tradition (Śukla)
Devata: Rudra
Chandas: Yajus (prose)
Samhita Patha (Devanagari)
नमो॑ धृ॒ष्णवे॑ च प्रमृ॒शाय॑ च॒ नमो॑ निष॒ङ्गिणे॑ चेषुधि॒मते॑ च॒ नम॑स्ती॒क्ष्णेष॑वे चायु॒धिने॑ च॒ नम॑: स्वायु॒धाय॑ च सु॒धन्व॑ने च
Transliteration
námo dhṛṣṇáve ca pramṛśā̀ya ca námo niṣaṅgíṇe ceṣudhímaté ca námas tīkṣṇéṣave cāyudhíne ca námaḥ svāyudhā̀ya ca sudhánvane ca
Translation
धृष्णु (धैर्यवान/निर्भीक) और प्रमृश (आक्रमण करने वाले/प्रहारक) को नमस्कार; निषङ्गिन् (खड्गधारी) और इषुधिमत् (तरकशधारी) को नमस्कार; तीक्ष्णेषु (तीक्ष्ण बाणों वाले) और आयुधिन् (शस्त्रधारी) को नमस्कार; स्वायुध (स्वयं शस्त्रयुक्त) और सुधन्वन् (सु-धनुष वाले/उत्तम धनुर्धर) को नमस्कार।
Padapatha (Word Analysis)
नमः । धृष्णवे । च । प्रमृशाय । च । नमः । निषङ्गिणे । च । इषुधिमते । च । नमः । तीक्ष्णेषवे । च । आयुधिने । च । नमः । स्वायुधाय । च । सुधन्वने । च
Word by Word
नमःobeisance, salutation
नमः:
—
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
धृष्णवेto the bold/impetuous one
धृष्णवे:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootधृष्णु (प्रातिपदिक; ‘धृष्’ धातोः भाव/गुणवाचक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
प्रमृशायto the toucher/handler (one who lays hold)
प्रमृशाय:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootप्रमृश (प्रातिपदिक; ‘प्र’+√मृश् ‘to touch/handle’)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
नमःobeisance
नमः:
—
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
निषङ्गिणेto the sword-bearer
निषङ्गिणे:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootनिषङ्गिन् (प्रातिपदिक; ‘निषङ्ग’ = sword + -इन् ‘possessor’)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
इषुधिमतेto the one possessing a quiver
इषुधिमते:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootइषुधिमत् (प्रातिपदिक; ‘इषुधि’ = quiver + -मत् ‘possessing’)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
नमःobeisance
नमः:
—
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
तीक्ष्णेषवेto the one with sharp arrows
तीक्ष्णेषवे:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootतीक्ष्णेषु (प्रातिपदिक; ‘तीक्ष्ण’ = sharp + ‘इषु’ = arrow)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
आयुधिनेto the weapon-bearer
आयुधिने:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootआयुधिन् (प्रातिपदिक; ‘आयुध’ = weapon + -इन् ‘possessor’)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
नमःobeisance
नमः:
—
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
स्वायुधायto the one whose weapon is his own (self-weaponed)
स्वायुधाय:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootस्वायुध (प्रातिपदिक; ‘स्व’ = own + ‘आयुध’ = weapon)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
सुधन्वनेto the one with a good bow
सुधन्वने:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective
Rootसुधन्वन् (प्रातिपदिक; ‘सु’ + ‘धन्वन्’ = bow)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
Entities Mentioned
R
RudraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes