Shukla Yajur Veda — Adhyaya 15, Mantra 30
Rishi: ṛgvedic seer-tradition for Agni hymns (as embedded in VS)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (to be verified)
Samhita Patha (Devanagari)
सᳪस॒मिद्यु॑वसे वृष॒न्नग्ने॒ विश्वा॑न्य॒र्य आ । इ॒डस्प॒दे समि॑ध्यसे॒ स नो॒ वसू॒न्या भ॑र
Transliteration
saṃsamíd yúvase vṛ́ṣann agne víśvāny aryá ā́ | iḍás-páde samídhyase sá no vásūny ā́ bhara
Translation
हे वृषन् (बलवान) अग्ने, युवसे (युवक/युवा-शक्ति) के लिए तू भली-भाँति प्रज्वलित होता है; हे आर्य (श्रेष्ठ) देव, तू सब कल्याणकारी वस्तुओं सहित यहाँ आ। इडा-पद (इळा के स्थान) पर तू प्रज्वलित किया जाता है; तू हमारे लिए वसूनि (धन-सम्पदाएँ) ले आ।
Padapatha (Word Analysis)
संसमित् । युवसे । वृषन् । अग्ने । विश्वानि । अर्यः । आ । इडः-पदे । समिध्यसे । सः । नः । वसूनि । आ । भर ।
Word by Word
संसमित्kindling-stick; fuel (for kindling)
संसमित्:
कर्म (यजमानकृतकर्मणि—समिधः) / (वाक्ये उपपद-भावेन)
TypeNoun
Rootसम्-सम्-इध् (धातु) / समिध् (प्रातिपदिक)
युवसेO young one
युवसे:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeAdjective
Rootयु (धातु) / युवन् (प्रातिपदिक)
वृषन्O mighty/bull-like one
वृषन्:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeAdjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
विश्वानिall (things)
विश्वानि:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अर्यःthe noble/benefactor (patron)
अर्यः:
कर्ता
TypeNoun
Rootअर्य (प्रातिपदिक)
आtowards; hither
आ:
(क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ—आगमन/आभिमुख्य)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
इडःof Iḍā (the invocation/Idā)
इडः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootइड्/इळा (प्रातिपदिक)
पदेin/at the place
पदे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
समिध्यसेyou are kindled; you kindle up
समिध्यसे:
(अकर्तृक-भावे) / कर्ता: त्वम् (अग्निः)
TypeVerb
Rootसम्-इध् (धातु)
सःhe/that (you)
सः:
कर्ता (आदेश/प्रार्थनावाक्ये)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (अस्मभ्यं/अस्माकम्—प्रयोगानुसार)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वसूनिwealths; good things
वसूनि:
कर्म
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
आhither; unto
आ:
(क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ—आनयन)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
भरbring; bear
भर:
(प्रार्थनायां) कर्ता: त्वम् (अग्निः)
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
Entities Mentioned
A
AgniI
Iḍā (as īḍaspada)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes