Shukla Yajur Veda — Adhyaya 13, Mantra 36
Rishi: Traditionally ascribed within the Yājñavalkya transmission; specific ṛṣi attribution is not fixed for this isolated formula in VS usage.
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (pragṛhya/saṃhitā accent suggests a Ṛgvedic-style triṣṭubh pāda structure).
Samhita Patha (Devanagari)
अग्ने॑ यु॒क्ष्वा हि ये तवाश्वा॑सो देव सा॒धव॑: । अरं॒ वह॑न्ति म॒न्यवे॑
Transliteration
ágnē yúkṣvā hí yé tavā́śvāso deva sā́dhavaḥ | áraṃ váhanti mányave |
Translation
हे अग्नि! अपने उन अश्वों को जोत दे; हे देव! वे तेरे अश्व साधु (उत्तम) और योग्य हैं; वे मन्यु (प्रेरक तेज/उत्साह) के लिए यथोचित रूप से वहन करते हैं।
Padapatha (Word Analysis)
अग्ने । युक्ष्व । हि । ये । तव । अश्वासः । देव । साधवः । अरम् । वहन्ति । मन्यवे ।
Word by Word
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
युक्ष्वyoke (harness)!
युक्ष्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootयुज् (धातु; युजिर् योगे)
हिindeed / for
हि:
सम्बन्ध/हेतु-प्रकाशक
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
येwho (those which)
ये:
कर्तृ (वहन्ति इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (स्वामित्व)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्वासःhorses
अश्वासः:
कर्तृ (वहन्ति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअश्व- (प्रातिपदिक)
देवO god (O divine one)
देव:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
साधवःgood, excellent
साधवः:
विशेषण (अश्वासः/ये इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootसाधु- (प्रातिपदिक)
अरम्properly / sufficiently
अरम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअरम् (अव्यय)
वहन्तिthey carry / they convey
वहन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootवह् (धातु; वह प्रापणे/वहने)
मन्यवेfor (your) wrath / for the ardour
मन्यवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootमन्यु- (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniM
ManyuRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes