Mantra 99
Rishi: Śukla-Yajurvedic ritual tradition
Devata: Oṣadhi (as protective power)
Chandas: Anuṣṭubh-like (ritual verse)
Samhita Patha (Devanagari)
सह॑स्व मे॒ अरा॑ती॒: सह॑स्व पृतनाय॒तः । सह॑स्व॒ सर्वं॑ पा॒प्मान॒ᳪ सह॑मानास्योषधे
Transliteration
sahásva me arā́tīḥ sahásva pṛtanāyatáḥ | sahásva sárvaṃ pā́pmānaṃ sahámānāsy oṣadhe
Translation
हे ओषधि! मेरे लिए अरातियाँ (दुष्ट शक्तियाँ/वैर) को जीत ले; युद्ध करने वाले आक्रान्ता को जीत ले। हे ओषधि! समस्त पाप्मान् (पाप व मलिनता) को जीत ले, क्योंकि तू सहमान (विजयी) है।
Padapatha (Word Analysis)
सहस्व । मे । अरातीः । सहस्व । पृतनायतः । सहस्व । सर्वम् । पाप्मानम् । सहमानासि । ओषधे ।
Word by Word
सहस्वovercome! / withstand!
सहस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसह् (धातु)
मेfor me / of me
मे:
सम्प्रदान (हित/स्वाम्यर्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
अरातीःhostilities, ill-will, enemies
अरातीः:
कर्म
TypeNoun
Rootअराति (प्रातिपदिक)
सहस्वovercome!
सहस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसह् (धातु)
पृतनायतःthe battle-making (foes), attackers
पृतनायतः:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootपृतनायत् (प्रातिपदिक; पृतना + यत्/अत्-प्रत्ययः, ‘युद्धं कुर्वन्/युद्धशीलः’)
सहस्वovercome!
सहस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसह् (धातु)
सर्वम्all, entire
सर्वम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
पाप्मानम्evil, sin, impurity
पाप्मानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपाप्मन् (प्रातिपदिक)
सहमानासिyou are overcoming / you are a conqueror
सहमानासि:
कर्तृ (स्तुत्य/सम्बोधनः) + (क्रिया)
TypeVerb (periphrastic: participle + copula)
Rootसह् (धातु) + शानच् (कृदन्त-प्रत्ययः) → सहमान (प्रातिपदिक) + अस् (धातु)
ओषधेO herb / O healing plant
ओषधे:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
O
OṣadhiP
Pāpman (as a force to be expelled)A
Arāti (as a hostile influence to be subdued)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes