Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 82
Rishi: VS healing sequence tradition.
Devata: Oṣadhayaḥ; beneficiary Pūruṣa.
Chandas: Anuṣṭubh-like (to be verified).
Samhita Patha (Devanagari)
उच्छुष्मा॒ ओष॑धीनां॒ गावो॑ गो॒ष्ठादि॑वेरते । धन॑ᳪ सनि॒ष्यन्ती॑नामा॒त्मानं॒ तव॑ पूरुष
Transliteration
úcchuṣmā o̍ṣadhī́nāṃ gā́vo goṣṭhā́d ivērata | dhánaṃ saniṣyántīnām ātmā́naṃ táva pū́ruṣa
Translation
औषधियाँ उच्छ्वासित तेज से परिपूर्ण हैं; जैसे गोशाला से गौएँ वेग से निकल पड़ती हैं। जो धन प्राप्त करने को उद्यत हैं—वे, हे पुरुष, तेरा ही आत्मस्वरूप (प्राप्त करती हैं)।
Padapatha (Word Analysis)
उत्-शुष्माः । ओषधीनाम् । गावः । गोष्ठात्-इव । ईरते । धनम् । सनिष्यन्तीनाम् । आत्मानम् । तव । पूरुष ।
Word by Word
उत्up, out (prefix)
उत्:
—
TypeIndeclinable
Rootउत् (उपसर्ग)
शुष्माःvigours, energies
शुष्माः:
Kartā
TypeNoun
Rootशुष्म (प्रातिपदिक)
ओषधीनाम्of the herbs/plants
ओषधीनाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootओषधि (प्रातिपदिक)
गावःcows
गावः:
Kartā
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
गोष्ठात्from the cowshed
गोष्ठात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootगो-ष्ठ (प्रातिपदिक)
इवas, like
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
ईरतेthey move forth / are set in motion
ईरते:
—
TypeVerb
Rootईर् (धातु)
धनम्wealth
धनम्:
Karma
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
सनिष्यन्तीनाम्of those (f.) who will obtain/seek to win
सनिष्यन्तीनाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootसन् (धातु) + सन्-इष्य (भविष्यत्-कृदन्त)
आत्मानम्self
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
तवof you, your
तव:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पूरुषO Puruṣa (Man/Person)
पूरुष:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootपूरुष (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
O
Oṣadhayaḥ (Herbs)P
Pūruṣa (the Person/beneficiary)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes