Adhyaya 12 Mantra 42 - Shukla Yajurveda | Hindi | Vedapath

Various Rishis

←Previous MantraNext Mantra→

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 42

Rishi: Yājñavalkya-tradition

Devata: Agni (yaviṣṭha, svadhāvat)

Chandas: Triṣṭubh-like cadence (ṛgvedic-style diction), though transmitted here as yajus usage.

Samhita Patha (Devanagari)

बोधा॑ मे अ॒स्य वच॑सो यविष्ठ॒ मᳪहि॑ष्ठस्य॒ प्रभृ॑तस्य स्वधावः । पीय॑ति त्वो॒ अनु॑ त्वो गृणाति व॒न्दारु॑ष्टे त॒न्वं॒ वन्दे अग्ने

Transliteration

bódhā me asyá vácaso yaviṣṭha máṃhiṣṭhasya prábhṛtasya svadhāvaḥ | pī́yati tvo ánu tvo gṛṇāti vandā́rus te tanvàṃ vánde agne ||

Translation

हे स्वधावन्, हे यविष्ठ अग्ने! इस मेरे वचन को—जो महिष्ठ, उदारतम और विधिपूर्वक प्रवर्तित है—तू जान और ग्रहण कर। लोग तुझसे पीते हैं; तेरे पीछे-पीछे तेरा गुणगान करते हैं। हे अग्ने! जो वन्दारु (उपासक) है—वह तेरी ही तनु (देह) है—उसको मैं वन्दन करता हूँ।

Padapatha (Word Analysis)

बोधाः । मे । अस्य । वचसः । यविष्ठ । मंहिष्ठस्य । प्रभृतस्य । स्वधावः । पीयति । त्वः । अनु । त्वः । गृणाति । वन्दारुः । ते । तन्वम् । वन्दे । अग्ने

Word by Word

बोधाःknow/understand (you)!

मेto/for me; of me

अस्यof this

वचसःof the utterance/word

यविष्ठO youngest/most youthful

महिष्ठस्यof the greatest

प्रभृतस्यof what is brought forth/produced

स्वधावःO possessor of svadhā (innate power/food-offering)

पीयतिdrinks

त्वःyou (as object)/thee

अनुafter, along, in accordance

त्वःyou/thee

गृणातिpraises/sings

वन्दारुःthe worshipper/praiser

तेof you/your

तन्वम्body/person

वन्देI worship/I praise

अग्नेO Agni

Entities Mentioned

Agni (Yaviṣṭha, Svadhāvat)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes