Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 112
Rishi: To be confirmed via anukramaṇī.
Devata: Soma.
Chandas: Gāyatrī (probable; short tri-pāda structure suggests it; confirm).
Samhita Patha (Devanagari)
आ प्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वत॑: सोम॒ वृष्ण्य॑म् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे
Transliteration
ā́ pyāyasva sámetu te viśvátas soma vṛ́ṣṇyam | bhávā vā́jasya saṅgathé ||
Translation
हे सोम! तू परिपक्व होकर पुष्ट हो; चारों दिशाओं से तेरा वृष्ण्य (वीर्य) तुझमें समेट आए। तू सभा-समागम में बल और पुरस्कार (वाज) के संगम-स्थान के रूप में स्थित हो।
Padapatha (Word Analysis)
आ । प्यायस्व । सम् । एतु । ते । विश्वतः । सोम । वृष्ण्यम् । भव । वाजस्य । सङ्गथे ।
Word by Word
आforth, towards (preverb intensifying the verb)
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
प्यायस्वswell; grow strong (imperative)
प्यायस्व:
—
TypeVerb
Root√प्या (प्याय्) / to swell, thrive, become full
समेतुlet (it) come together; unite
समेतु:
—
TypeVerb
Rootसम् + √इ (एति) / to go, come together
तेof you; your
ते:
—
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्)
विश्वतःfrom all sides; on all sides
विश्वतः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootविश्व (सर्व) + तस् (तद्धित-अव्यय)
सोमO Soma
सोम:
Sambodhana
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
वृष्ण्यम्manly strength; virility; heroic power
वृष्ण्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृष्ण्य (प्रातिपदिक; ‘वृषन्’ से भाव/गुण)
भवbecome; be
भव:
—
TypeVerb
Root√भू / to be, become
वाजस्यof strength/prize; of (victorious) might
वाजस्य:
—
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
सङ्गथेin the gathering; in the assembly/meeting
सङ्गथे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसङ्गथ (प्रातिपदिक; सम् + √गम्/गथ् ‘to come together/assembly’ से भाव)
Entities Mentioned
S
SomaV
Vāja (as a power/quality)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes