Mantra 79
Rishi: Vājasaneyin tradition (uncertain without anukramaṇī)
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh-like (to be confirmed)
Samhita Patha (Devanagari)
ये जने॑षु म॒लिम्ल॑व स्ते॒नास॒स्तस्क॑रा॒ वने॑ । ये कक्षे॑ष्वघा॒यव॒स्ताँस्ते॑ दधामि॒ जम्भ॑योः
Transliteration
yé janéṣu malímlava stenā́s táskarā vané | yé kakṣéṣv aghāyávas tā́ṃs te dadhāmi jámbhayoḥ
Translation
जो मनुष्यों में दुष्ट हैं, जो वन में चोर और लुटेरे हैं, जो झाड़ियों/झुरमुटों में पाप-बुद्धि से घात लगाए बैठे हैं—उन सबको मैं तेरे जबड़ों के भीतर रख देता हूँ।
Padapatha (Word Analysis)
ये । जने॑षु । म॒लिम्ल॑वः । स्ते॒नासः । तस्क॑राः । वने॑ । ये । कक्षे॑षु । अ॒घा॒यवः । तान् । ते॒ । दधामि । जम्भ॑योः
Word by Word
येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जनेषुamong people
जनेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
मलिम्लवःthe vile/impure ones
मलिम्लवः:
Kartā
TypeNoun
Rootमलिम्लु (प्रातिपदिक; ‘मलिन/दुष्ट’ अर्थे)
स्तेनासःthieves
स्तेनासः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्तेन (प्रातिपदिक)
तस्कराःrobbers
तस्कराः:
Kartā
TypeNoun
Rootतस्कर (प्रातिपदिक)
वनेin the forest
वने:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कक्षेषुin thickets/brushwood (in the armpits/side-places metaphorically: hiding-places)
कक्षेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootकक्ष (प्रातिपदिक)
अघायवःevil-doers, malicious ones
अघायवः:
Kartā
TypeAdjective (substantive)
Rootअघायु (प्रातिपदिक; ‘अघं चिन्तयति/करोति’ = दुष्कर्मी)
तान्them
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto you / for you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दधामिI place, I put
दधामि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
जम्भयोःinto the two jaws
जम्भयोः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootजम्भ (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniJ
Jambha (Agni’s ‘jaws’/crushing power)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes