Shukla Yajur Veda — Adhyaya 10, Mantra 17
Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurvedic transmission)
Devata: Soma–Agni–Sūrya–Indra (composite tejas invocation)
Chandas: Yajus formula with enumerative cadence (non-fixed metre)
Samhita Patha (Devanagari)
सोम॑स्य त्वा द्यु॒म्नेना॒भि षि॑ञ्चाम्य॒ग्नेर्भ्राज॑सा॒ सूर्य॑स्य॒ वर्च॒सेन्द्र॑स्येन्द्रि॒येण॑ । क्ष॒त्राणां॑ क्ष॒त्रप॑तिरे॒ध्यति॑ दि॒द्यून् पा॑हि
Transliteration
sómasya tvā dyumnénā́bhi siñcāmy agnér bhrā́jasā sū́ryasya várcaséndrasya indriyéṇa | kṣatrā́ṇāṃ kṣatrápatir edhyati didyū́n pāhi
Translation
सोम के द्युम्न (तेज-यश) से मैं तुझे अभिषेक करता हूँ; अग्नि की भ्राज (दीप्ति) से, सूर्य के वर्चस् (प्रभा) से, और इन्द्र के इन्द्रिय (पराक्रम) से। क्षत्रों में क्षत्रपति उन्नति पाता है—हे दीप्तिमान शक्तियो, रक्षा करो (और सुरक्षित रखो)।
Padapatha (Word Analysis)
सोमस्य । त्वा । द्युम्नेन । अभि । सिञ्चामि । अग्नेः । भ्राजसा । सूर्यस्य । वर्चसा । इन्द्रस्य । इन्द्रियेण । क्षत्राणाम् । क्षत्र-पतिः । एध्यति । दिद्यून् । पाहि
Word by Word
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्यु॒म्नेनाwith/by splendour
द्यु॒म्नेना:
करण
TypeNoun
Rootद्यु॒म्न (प्रातिपदिक)
अभिtowards; over
अभि:
(क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
TypeIndeclinable (preverb) / Adverb
Rootअभि
षिञ्चामिI sprinkle/anoint
षिञ्चामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootषिच् (धातु)
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
भ्राजसाwith radiance
भ्राजसा:
करण
TypeNoun
Rootभ्राजस् (प्रातिपदिक)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
वर्चसेfor (the sake of) lustre
वर्चसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवर्चस् (प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
इन्द्रियेणwith power/strength (indriya)
इन्द्रियेण:
करण
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
क्षत्राणाम्of the dominions/royal powers
क्षत्राणाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
क्षत्रपतिःthe lord of dominion
क्षत्रपतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootक्षत्रपति (प्रातिपदिक)
एध्यतिis kindled; grows bright
एध्यति:
क्रिया
TypeVerb
Rootइध् (धातु)
दिद्यून्flashes/lightnings; brilliant rays
दिद्यून्:
कर्म
TypeNoun
Rootदिद्यु (प्रातिपदिक)
पाहिprotect
पाहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु)
Entities Mentioned
S
SomaA
AgniS
SūryaI
IndraK
Kṣatra (sovereign dominion)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes