Shloka 28

Garbha-sthiti, Deha-pariṇāma, and Vairāgya-upadeśa

Embryonic Condition, Bodily Transformation, and Instruction in Detachment

Devanagari script

गर्भस्थश्चिंतयत्येवमहं गर्भाद्विनिस्सृतः । अन्वेष्यामि शिवज्ञानं संसारविनिवर्तकम्

Transliteration

garbhasthaściṃtayatyevamahaṃ garbhādvinissṛtaḥ | anveṣyāmi śivajñānaṃ saṃsāravinivartakam

Translation

गर्भ में स्थित साधक ऐसा विचार करता है—‘जब मैं गर्भ से बाहर निकलूँगा, तब संसार से निवृत्ति कराने वाले शिव-ज्ञान की खोज करूँगा।’

Word by Word

• गर्भस्थः: being in the womb
• गर्भस्थः: कर्ता (Karta)
• Type: Adjective
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक) + स्थ (√स्था धातु)
• Form: समासः—तत्पुरुष (गर्भे स्थितः); कृदन्त-विशेषणम्; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• चिन्तयति: thinks/reflects
• चिन्तयति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √चिन्त् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• एवम्: thus
• एवम्: सम्बन्ध/निपात (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)

• अहम्: I
• अहम्: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा (1st), एकवचन

• गर्भात्: from the womb
• गर्भात्: अपादान (Apādāna)
• Type: Noun
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादानार्थे (source)

• विनिःसृतः: having come out; emerged
• विनिःसृतः: कर्ता (Karta)
• Type: Adjective
• Root: विनिःसृत (√सृ धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अन्वेष्यामि: I will seek
• अन्वेष्यामि: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √अन्वेष् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• शिवज्ञानम्: knowledge of Śiva
• शिवज्ञानम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: समासः—तत्पुरुष (शिवस्य ज्ञानम् / शिवविषयकं ज्ञानम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• संसारविनिवर्तकम्: that which causes withdrawal from saṃsāra
• संसारविनिवर्तकम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: संसार (प्रातिपदिक) + विनिवर्तक (√वृत् धातु, णिच्)
• Form: समासः—तत्पुरुष (संसारस्य विनिवर्तकः = that which turns one back from saṃsāra); विशेषणम्; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन (शिवज्ञानम् इति विशेष्यस्य)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Sadāśiva

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It expresses intense vairāgya and prior saṃskāra: the jīva’s deepest aspiration is to seek Śiva-jñāna, the Pati-knowledge that cuts the bonds of pāśa and ends saṃsāra.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Śiva-jñāna is approached through devotion and right practice; in Shaiva tradition, Saguna worship—especially of the Śiva-liṅga—purifies the mind and matures it toward realizing Śiva-tattva.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The takeaway is a vow to pursue Śiva-jñāna through disciplined sādhana—daily japa of the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya), liṅga-pūjā, and contemplative inquiry that nurtures detachment from saṃsāra.