Mantra 12
Sukta 8.15
Rishi: Unknown/uncertain (not supplied)
Devata: Indra
Chandas: Not specified in input (requires verification)
Samhita Patha (Devanagari)
यदिन्द्र मन्मशस्त्वा नाना हवन्त ऊतये । अस्माकेभिर्नृभिरत्रा स्वर्जय ॥
Samhita Patha (IAST)
यदि॑न्द्र मन्म॒शस्त्वा॒ नाना॒ हव॑न्त ऊ॒तये॑ । अ॒स्माके॑भि॒र्नृभि॒रत्रा॒ स्व॑र्जय ॥
Transliteration
yád indra manmaśás tvā nā́nā havanta ūtáye | asmā́kebhir nṛ́bhir átrā́ svàr jaya ||
Translation
हे इन्द्र! जब मनुष्यों के मन अनेक प्रकार से सहायता के लिए तुम्हें पुकारते हैं, तब हमारे इन वीर नर-सेवकों के साथ यहाँ स्वर्ग-लोक (स्वर्) को जीत—हमारे लिए सत्य के प्रकाश को जीत।
Padapatha (Word Analysis)
यत् । इ॒न्द्र॒ । म॒न्म॒ऽशः । त्वा॒ । नाना॑ । हव॑न्ते । ऊ॒तये॑ । अ॒स्माके॑भिः । नृऽभिः॑ । अत्र॑ । स्वः॑ । ज॒य॒ ॥यत् । इन्द्र । मन्मशः । त्वा । नाना । हवन्ते । ऊतये । अस्माकेभिः । नृभिः । अत्र । स्वः । जय ॥yat | indra | manma-śaḥ | tvā | nānā | havante | ūtaye | asmākebhiḥ | nṛ-bhiḥ | atra | svaḥ | jaya
Word by Word
यदिif, when
यदि:
—
TypeIndeclinable
Rootयदि (avyaya)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
( संबोधन )
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (prātipadika)
मन्मशत्O thought-rousing/wise one (epithet of Indra)
मन्मशत्:
( संबोधन )
TypeAdjective (epithet)
Rootमन्मशत् (prātipadika; Vedic epithet, from √मन् ‘to think’ with -मशत् formation)
त्वाyou (as object)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (pronoun stem)
नानाin many ways, variously
नाना:
—
TypeIndeclinable
Rootनाना (avyaya)
हवन्तेthey invoke/call
हवन्ते:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√ह्वे (ह्वयति/ह्वयते) ‘to call, invoke’
ऊतयेfor help, for aid
ऊतये:
Sampradāna (purpose/recipient)
TypeNoun
Rootऊति (prātipadika) ‘help, aid’
अस्माकेभिःby/with our
अस्माकेभिः:
Karaṇa
TypePronoun/Adjectival pronoun
Rootअस्माक (pronominal adjective from अस्मद्)
नृभिःwith men/with heroes
नृभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनृ (prātipadika) ‘man, hero’
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (avyaya)
स्वःthe sun(-light), heaven
स्वः:
Karma
TypeNoun (indeclinable-like in this use)
Rootस्वर्/स्वः (prātipadika; ‘sunlight, heaven’)
जयwin!, conquer!
जय:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√जि ‘to conquer, win’