HomeRig VedaMandala 6Sukta 50Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 6.50

Rishi: Śaśabindu
Devata: Viśve Devāḥ (All Gods) encompassing heavenly, earthly, and watery powers
Chandas: Triṣṭubh

ते नो रायो द्युमतो वाजवतो दातारो भूत नृवतः पुरुक्षोः । दशस्यन्तो दिव्याः पार्थिवासो गोजाता अप्या मृळता च देवाः ॥

té no rāyó dyumáto vājávato dātā́ro bhūta nṛ-vátaḥ puru-kṣóḥ | daśasyánto divyā́ḥ pārthivā́so go-jā́tā apyā́ mṛḷátā ca devāḥ ||

तुम हमारे लिए द्युमान् (प्रभामय) रयि और वाजयुक्त (बल-समृद्ध) ऐश्वर्य के दाता बनो—नरत्व के दाता और विस्तृत प्रभुत्व के दाता। हे देवो, जो पूज्य हो—दिव्य, पार्थिव और अप्सु-सम्बद्ध, गो-जन्मा (प्रकाश से उत्पन्न)—कृपा करो और हमें शान्ति प्रदान करो।

तेthey (those)
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रायःwealth, riches
रायः:
Karma
TypeNoun
Rootराय्/रयि (प्रातिपदिक: रयि- ‘wealth’)
द्युमतःsplendid, radiant
द्युमतः:
Viśeṣaṇa (of Karma)
TypeAdjective
Rootद्युमत् (प्रातिपदिक; द्युत् ‘shine’ + मतुप्)
वाजवतःabounding in prizes/strength
वाजवतः:
Viśeṣaṇa (of Karma)
TypeAdjective
Rootवाजवत् (प्रातिपदिक; वाज ‘prize/strength’ + मतुप्)
दातारःgivers
दातारः:
Kartā
TypeNoun (agent) / Adjective
Rootदातृ (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दा ‘to give’ + तृच्)
भूतbe (become)
भूत:
(मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (to be, become)
नृवत्ःmanly, having men/heroic
नृवत्ः:
Viśeṣaṇa (of Kartā)
TypeAdjective
Rootनृवत् (प्रातिपदिक; नृ ‘man’ + वत्)
पुरुक्षोःof the far-reaching/much-protecting (one)
पुरुक्षोः:
Sambandha
TypeAdjective
Rootपुरुक्षु (प्रातिपदिक; पुरु ‘many’ + क्षु/क्षु ‘dwelling/abiding’—वैदिक विशेषण)
दशस्यन्तःworshipping, honoring
दशस्यन्तः:
Kartā (co-referential with ‘ते/देवाः’)
TypeParticiple (present act.)
Rootदशस्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दशस्/दश ‘to honor, serve’ + शतृ)
दिव्याःheavenly
दिव्याः:
Viśeṣaṇa (of Kartā)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक; दिव् ‘sky’ → ‘heavenly’)
पार्थिवासःearthly (ones)
पार्थिवासः:
Kartā (apposition to ‘दिव्याः’)
TypeNoun/Adjective
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक; पृथिवी ‘earth’ → ‘earthly’)
गोजाताःcow-born / producing cattle
गोजाताः:
Viśeṣaṇa (of Kartā)
TypeAdjective / Past participle
Rootगोजात (कृदन्त-प्रातिपदिक; गो ‘cow’ + जात ‘born/produced’, √जन् + क्त)
अप्याःof the waters, watery
अप्याः:
Viśeṣaṇa (of Kartā)
TypeAdjective
Rootअप्य (प्रातिपदिक; अप् ‘water’ → ‘watery, of waters’)
मृळतbe gracious, show mercy
मृळत:
(मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√मृळ्/मृड् (to be gracious, to pity)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)