HomeRig VedaMandala 1Sukta 36Mantra 15
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 1.36

Rishi: Medhyātithi Kaṇva
Devata: Agni
Chandas: Jagatī (probable)

पाहि नो अग्ने रक्षसः पाहि धूर्तेरराव्णः । पाहि रीषत उत वा जिघांसतो बृहद्भानो यविष्ठ्य ॥

पा॒हि नो॑ अग्ने र॒क्षस॑: पा॒हि धू॒र्तेररा॑व्णः । पा॒हि रीष॑त उ॒त वा॒ जिघां॑सतो॒ बृह॑द्भानो॒ यवि॑ष्ठ्य ॥

pā́hi no agne rákṣasaḥ pā́hi dhūrtér arā́vṇaḥ | pā́hi rī́ṣata utá vā́ jighā́ṃsato bṛ́hadbhāno yáviṣṭhya ||

हे अग्नि, हमें रक्षसों से बचा; धूर्त, अराव्ण (शत्रु-इच्छा) से भी रक्षा कर। जो हानि पहुँचाता है और जो वध करना चाहता है—उनसे भी हमारी रक्षा कर, हे बृहद्भानु, हे यविष्ठ्य (सदा नव-नव ज्वाला)।

पा॒हि । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । र॒क्षसः॑ । पा॒हि । धू॒र्तेः । अरा॑व्णः । पा॒हि । रिष॑तः । उ॒त । वा॒ । जिघां॑सतः । बृह॑द्भानो॒ इति॑ बृह॑त्ऽभानो । यवि॑ष्ठ्य ॥पाहि । नः । अग्ने । रक्षसः । पाहि । धूर्तेः । अराव्णः । पाहि । रिषतः । उत । वा । जिघांसतः । बृहद्भानो इति बृहत्भानो । यविष्ठ्य ॥pāhi | naḥ | agne | rakṣasaḥ | pāhi | dhūrteḥ | arāvṇaḥ | pāhi | riṣataḥ | uta | vā | jighāṃsataḥ | bṛhadbhāno itibṛhat-bhāno | yaviṣṭhya

पा॒हिprotect!
पा॒हि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (पाने/रक्षणे)
नःof us / for us
नः:
सम्प्रदान (हितार्थ/लाभार्थ) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि
रक्षसःfrom the demon/evil spirit (Rákṣas)
रक्षसः:
अपादान
TypeNoun
Rootरक्षस्
पा॒हिprotect!
पा॒हि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (पाने/रक्षणे)
धूर्तेःfrom deceit/guile
धूर्तेः:
अपादान
TypeNoun
Rootधूर्ति
अराव्णःfrom the non-giving/hostile one
अराव्णः:
अपादान
TypeAdjective (used substantively)
Rootअराव्ण
पा॒हिprotect!
पा॒हि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (पाने/रक्षणे)
रीषतःfrom the one who harms
रीषतः:
अपादान (यस्य/यतः)
TypeVerb (participle)
Rootरीष (रीषते/रीषति = to harm, injure)
उतand / also
उत:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootउत
वाor
वा:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Rootवा
जिघांसतःfrom the one wishing to slay
जिघांसतः:
अपादान (यस्य/यतः)
TypeVerb (participle)
Rootहन् (हिंसागत्योः) with desiderative stem जिघांस-
बृहद्भानोO wide-rayed / great-shining one
बृहद्भानो:
सम्बोधन
TypeAdjective (bahuvrīhi, vocative epithet)
Rootबृहद् + भानु
यविष्ठ्यO youngest
यविष्ठ्य:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootयविष्ठ (superlative of युवा/युवन् ‘young’)