HomeRig VedaMandala 1Sukta 117Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 1.117

Rishi: Kakṣīvat Dairghatamasa (trad.)
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable)

युवं श्यावाय रुशतीमदत्तं महः क्षोणस्याश्विना कण्वाय । प्रवाच्यं तद्वृषणा कृतं वां यन्नार्षदाय श्रवो अध्यधत्तम् ॥

यु॒वं श्यावा॑य॒ रुश॑तीमदत्तं म॒हः क्षो॒णस्या॑श्विना॒ कण्वा॑य । प्र॒वाच्यं॒ तद्वृ॑षणा कृ॒तं वां॒ यन्ना॑र्ष॒दाय॒ श्रवो॑ अ॒ध्यध॑त्तम् ॥

yuváṃ śyā́vāya rúśatīm adattam maháḥ kṣóṇasyā aśvinā káṇvāya | prá-vācyaṃ tád vṛṣaṇā kṛtáṃ vāṃ yán nārṣadā́ya śrávo adhyádhattam ||

हे अश्विनौ! तुम दोनों ने श्याव के लिए उस दीप्तिमती (रुशती) को, महत् क्षोण के लिए, कण्व को प्रदान किया। हे वृषणौ (बलवानो)! तुम्हारा यह कृत्य प्रशंसनीय और उद्घोष्य है—जब तुमने नार्षदाय पर श्रवस् (यश) को अधिष्ठित किया, सत्य-श्रवण की प्रतिष्ठा की।

यु॒वम् । श्यावा॑य । रुश॑तीम् । अ॒द॒त्त॒म् । म॒हः । क्षो॒णस्य॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । कण्वा॑य । प्र॒ऽवाच्य॑म् । तत् । वृ॒ष॒णा॒ । कृ॒तम् । वाम् । यत् । ना॒र्स॒दाय॑ । श्रवः॑ । अ॒धि॒ऽअध॑त्तम् ॥युवम् । श्यावाय । रुशतीम् । अदत्तम् । महः । क्षोणस्य । अश्विना । कण्वाय । प्रवाच्यम् । तत् । वृषणा । कृतम् । वाम् । यत् । नार्सदाय । श्रवः । अधिअधत्तम् ॥yuvam | śyāvāya | ruśatīm | adattam | mahaḥ | kṣoṇasya | aśvinā | kaṇvāya | pra-vācyam | tat | vṛṣaṇā | kṛtam | vām | yat | nārsadāya | śravaḥ | adhi-adhattam

युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
श्यावायैto Śyāvā
श्यावायै:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper name)
Rootश्यावा
रुशतीम्Ruśatī (as wife/consort)
रुशतीम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootरुशती
अदत्तम्you two gave
अदत्तम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootदा (दाने)
महःof the great (one)
महः:
सम्बन्ध
TypeAdjective (used substantively)
Rootमहत्
क्षोणस्यof the earth / of the ground
क्षोणस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootक्षोण
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity)
Rootअश्विन्
कण्वायto Kaṇva
कण्वाय:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper name)
Rootकण्व
प्रवाच्यम्to be proclaimed / worthy to be spoken
प्रवाच्यम्:
कर्म (विधेय-विशेषण)
TypeVerbal adjective (gerundive)
Rootप्र + वच् (वचने)
तत्that
तत्:
कर्म/विषय
TypePronoun
Rootतद्
वृषणाO you two mighty/bull-like ones
वृषणा:
सम्बोधन
TypeNoun/epithet
Rootवृषण
कृतम्done, accomplished
कृतम्:
कर्म (विधेय)
TypePast passive participle
Rootकृ (करणे)
वाम्of you two / your
वाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
यत्which (deed)
यत्:
कर्म/विषय
TypeRelative pronoun
Rootयद्
नार्षदायto Nārṣada
नार्षदाय:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper name)
Rootनार्षद
श्रवःfame, renown
श्रवः:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रवस्
अध्यधत्तम्you two placed upon / bestowed
अध्यधत्तम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअधि + धा (धारणे)