Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 98, Shloka 16
महोदरवधः
The Slaying of Mahodara
Devanagari script
शरैश्चविददारैनंशूरःपरपुरञ्जयः ।स ददर्शततःक्रुद्धःपरिघंपतितंभुवि ।।6.98.16।।
Transliteration
śaraiś ca vidadāra enaṃ śūraḥ parapurañjayaḥ |
sa dadarśa tataḥ kruddhaḥ parighaṃ patitaṃ bhuvi ||6.98.16||
Translation
वह शूरवीर, शत्रु-दुर्ग-विजेता, बाणों से उसे विदीर्ण करता रहा; फिर क्रुद्ध होकर उसने गदा-सदृश परिघ को भूमि पर पड़ा देखा।
Word by Word
शरैःwith arrows
शरैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
विददारtore/lacerated
विददार:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootवि-√दॄ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एनम्him/this one
एनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शूरःthe hero
शूरः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootशूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
परपुरञ्जयःconqueror of enemy strongholds
परपुरञ्जयः:
कर्ता (Appositional subject)
TypeNoun
Rootपर-पुर-ञ्जय (प्रातिपदिक; समास)
Formतत्पुरुष-समास (पराणां पुराणि जयति इति); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; शूरः इति समानाधिकरण (उपाधि)
सhe
स:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम; प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ददर्शsaw
ददर्श:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
काल/क्रम (Temporal sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (then)
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
कर्तृ-विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Root√क्रुध् (धातु; कृदन्त)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; स इति विशेषणम्
परिघम्iron bar/club
परिघम्:
कर्म (Karma/Object of seeing)
TypeNoun
Rootपरिघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पतितम्fallen
पतितम्:
कर्म-विशेषण (Qualifier of object)
TypeAdjective
Root√पत् (धातु; कृदन्त)
Formभूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; परिघम् इति विशेषणम्
भुविon the ground
भुवि:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
Context
Mahodara, a scourge of enemy forces, who lacerated Sugriva in that manner, angry, made the tree fall on the ground.
Characters & Entities
M
MahodaraS
SugrīvaP
Parigha (iron bar/club)B
Bāṇa (arrows)FAQs
The verse contrasts skill with anger: Dharma values disciplined strength; rage can drive escalation and loss of balance.
Mahodara wounds Sugrīva with arrows and notices a parigha lying on the ground.
Martial competence (Mahodara’s arrow-work), alongside the cautionary presence of anger.