Shloka 22

प्रहस्तवधः

The Slaying of Prahasta

Devanagari script

जाम्बवांस्तुसुसङ्क्रुद्धःप्रगृह्यमहतींशिलाम् ।।।।पातयामासतेजस्वीमहानादस्यवक्षसि ।

Transliteration

jāmbavān tu susaṅkruddhaḥ pragṛhya mahatīṃ śilām | pātayāmāsa tejasvī mahānādasya vakṣasi ||

Translation

तब तेजस्वी जाम्बवान् अत्यन्त क्रुद्ध होकर एक विशाल शिला उठाकर महानाद के वक्षस्थल पर दे मारी।

Word by Word

• जाम्बवान्: Jāmbavān
• जाम्बवान्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: जाम्बवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन

• तु: and/indeed
• तु: सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• सुसङ्क्रुद्धः: highly enraged
• सुसङ्क्रुद्धः: कर्ता-विशेषण (Agent qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सम्-क्रुध् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपसर्गः सु- (intensifier)

• प्रगृह्य: having seized
• प्रगृह्य: क्रियासम्बन्ध (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-ग्रह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), पूर्वकाल (having seized)

• महतीम्: huge
• महतीम्: कर्म-विशेषण (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; विशेषणम् शिलाम् प्रति

• शिलाम्: rock
• शिलाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: शिला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन

• पातयामास: caused to fall / hurled down
• पातयामास: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect; narrative past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative: caused to fall)

• तेजस्वी: energetic, radiant
• तेजस्वी: कर्ता-विशेषण (Agent qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तेजस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् जाम्बवान् प्रति

• महानादस्य: of Mahānāda
• महानादस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: महानाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; समासः महान् नादः (कर्मधारय)

• वक्षसि: on the chest
• वक्षसि: अधिकरण (Adhikarana/Location)
• Type: Noun
• Root: वक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन

Context

Energetic Jambavantha, enraged, took a huge rock, and hurled at the chest of Mahanada who fell down.

Characters & Entities

• Jāmbavān
• Mahānāda

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma here is protective force: the righteous side must actively resist adharma; anger is directed into disciplined defense rather than cruelty.

What is the narrative situation?

In the ongoing melee, Jāmbavān attacks the rākṣasa Mahānāda with a massive stone, striking his chest.

Which character virtue is emphasized?

Bala (strength) guided by purpose—Jāmbavān’s might is used to safeguard the dharmic campaign.