Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

रावणवधदर्शनम्

Lament of the Rākṣasa Women upon Seeing Rāvaṇa Slain

अशृण्वतातुसुहृदांसततंहितवादिनाम् ।मरणायहृतासीताराक्षसाश्चनिपातिताः ।।।।एतास्सममिदानींतेवयमात्मा च पातितः ।

aśṛṇvatā tu suhṛdāṃ satataṃ hitavādinām |

maraṇāya hṛtā sītā rākṣasāś ca nipātitāḥ ||6.113.18||

etāḥ samam idānīṃ te vayam ātmā ca pātitaḥ |

तूने सदा हित बोलने वाले सुहृदों की बात नहीं मानी; मृत्यु के लिए ही तूने सीता का हरण किया, और राक्षस भी मारे गए। अब हम सब, और तू स्वयं भी—सब एक साथ पतन को प्राप्त हुए हैं।

अशृण्वताby (you) not listening
अशृण्वता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formनञ्-पूर्वक शृण्वत् (वर्तमानकाले शतृ-कृदन्त) 'अ-शृण्वत्' = not listening; तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (agent referred)
तुbut, indeed
तु:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय, विरोध/अन्वयार्थक (but/indeed)
सुहृदाम्of well-wishers, friends
सुहृदाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsuhṛd (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), बहुवचन
सततम्always
सततम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsatata (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषण (always/constantly)
हितवादिनाम्of those who speak what is beneficial
हितवादिनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roothita-vādin (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (हितं वदन्ति ये), पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
मरणायfor death
मरणाय:
Sampradāna/Prayojana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootmaraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/dative), एकवचन; प्रयोजन (purpose)
हृताwas taken away
हृता:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Roothṛ (धातु)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगभाव
सीताSita
सीता:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsītā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
राक्षसाःRakshasas
राक्षसाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय
निपातिताःwere struck down
निपातिताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootni-pat (धातु)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
एताःthese (women)
एताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
समम्together, at once
समम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsama (अव्यय)
Formअव्यय, सह/एकस्मिन् काले (together/at the same time)
इदानीम्now
इदानीम्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootidānīm (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (now)
तेto you / of you
ते:
Sampradāna/Sambandha (सम्प्रदान/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी (gen/dative), एकवचन
वयम्we
वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन
आत्माyourself (the self)
आत्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय
पातितःhas been brought down/destroyed
पातितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootpat (धातु)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (आत्मा)

"You did not listen to the good advice of your dear and good at heart. You brought Sita and destroyed yourself and all of us at a time."

S
Sītā
R
Rākṣasas
L
Laṅkā (implied)
R
Rāvaṇa

FAQs

Ignoring truthful, beneficial counsel (hitavacana) and violating another’s marital sanctity leads to collective ruin; adharma in leadership destroys both self and society.

The women explicitly connect Laṅkā’s devastation to Rāvaṇa’s refusal to heed well-wishers and his abduction of Sītā.

The virtue of listening to wise counsel—humility and receptivity to satya (truth)—is emphasized by its absence in Rāvaṇa.