Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 89, Shloka 7

गङ्गातरणम्

Bharata’s Ferrying of the Army across the Ganga

सुखा न श्शर्वरी राजन् पूजिताश्चापि ते वयम्।गङ्गां तु नौभिर्बह्वीभिर्दाशास्सन्तारयन्तु नः।।।।

sukhā na śśarvarī rājan pūjitāś cāpi te vayam | gaṅgāṃ tu naubhir bahvībhir dāśāḥ santārayantu naḥ ||

हे राजन्, हमारी रात्रि सुख से बीती और आपने हमारा यथोचित सत्कार किया। अब मल्लाह अनेक नावों से हमें गंगा पार करा दें।

sukhācomfortable
sukhā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsukha (प्रातिपदik)
FormStrīliṅga, Prathamā (Nom/1st), Ekavacana; predicate adjective of 'śarvarī'
naḥfor us / our
naḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदik)
FormSarvanāma; Ṣaṣṭhī (Gen/6th), Bahuvacana (plural)
śarvarīthe night
śarvarī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśarvarī (प्रातिपदik)
FormStrīliṅga, Prathamā (Nom/1st), Ekavacana
rājanO king
rājan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Sambodhana (Vocative), Ekavacana
pūjitāḥhonoured
pūjitāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√pūj (धातु)
FormKta (past passive participle), Puṃliṅga, Prathamā (Nom/1st), Bahuvacana; predicate of 'vayam'
caand
ca:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/भाव)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction
apialso
api:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/भाव)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle: 'also'
teby you
te:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदik)
FormSarvanāma; Tṛtīyā (Instr/3rd), Ekavacana
vayamwe
vayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदik)
FormSarvanāma; Prathamā (Nom/1st), Bahuvacana
gaṅgāmthe Ganga
gaṅgām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgaṅgā (प्रातिपदik)
FormStrīliṅga, Dvitīyā (Acc/2nd), Ekavacana
tuand / indeed
tu:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्ध/भाव)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle
naubhiḥby boats
naubhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootnau (प्रातिपदik)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā (Instr/3rd), Bahuvacana
bahvībhiḥmany
bahvībhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootbahvī (प्रातिपदik)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā (Instr/3rd), Bahuvacana; agrees with 'naubhiḥ'
dāśāḥfishermen
dāśāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdāśa (प्रातिपदik)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nom/1st), Bahuvacana
santārayantulet (them) ferry across
santārayantu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√tṛ (धातु)
FormLoṭ-lakāra (Imperative), Parasmaipada; Prathama-puruṣa (3rd person), Bahuvacana; Causative (ṇic): 'let them ferry across'
naḥus
naḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदik)
FormSarvanāma; Dvitīyā (Acc/2nd), Bahuvacana

Urged by his brother Bharata, Satrughna replied 'I am not asleep. I am awake. I am deeply thinking of our esteemed brother, Rama'

B
Bharata
G
Guha
G
Gaṅgā
B
boats

FAQs

Dharma is expressed as gratitude and orderly request: Bharata acknowledges hospitality truthfully and then asks for practical help without arrogance.

After being hosted overnight, Bharata thanks Guha and requests arrangements to cross the Gaṅgā.

Bharata’s humility and courtesy, even while exercising royal authority.