Adhyaya 31 — Naimittika and Related Śrāddha Rites: Sapiṇḍīkaraṇa, Eligibility, Timing, and Procedure
वेदोज्झोऽथाग्निसन्त्यागी वृषलीपतिदूषितः ।
तथान्ये च विकर्मस्था वर्ज्याः पितृ्येषु वै द्विजाः ॥
vedojjho 'thāgnisantyāgī vṛṣalīpatidūṣitaḥ | tathānye ca vikarmasthā varjyāḥ pitryeṣu vai dvijāḥ ||
वेद का त्याग करने वाला, पवित्र अग्नियों को छोड़ने वाला, शूद्र-स्त्री के पति के संसर्ग से दूषित, तथा निषिद्ध कर्मों में रत अन्य—ऐसे द्विज पितृकर्म (श्राद्ध) में त्याज्य हैं।
{ "primaryRasa": "dharma", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
The text links śrāddha efficacy to sustained discipline (Veda and agnihotra). The ethical claim is that public religious responsibility and personal restraint safeguard the sanctity of intergenerational obligations.
Ancillary dharma/ācāra material: it regulates conduct rather than narrating creation, dissolutions, genealogies, or manvantaras.
‘Abandoning Veda/fire’ symbolizes a break in sacred continuity; since śrāddha is a continuity-rite (linking descendants and ancestors), the recipient’s continuity of practice is treated as mirroring the rite’s subtle purpose.