Previous Verse
Next Verse

Shloka 57

इन्द्रजिद्-लक्ष्मणयुद्धम्

Indrajit and Lakṣmaṇa: Escalation through Concealment

पलायनकृतोत्साह: प्राद्रवद्‌ येन वै वनम्‌ । सैन्धवं त्वभिसम्प्रेक्ष्य पराक्रान्तं पलायने

palāyanakṛtotsāhaḥ prādravad yena vai vanam | saindhavaṃ tv abhisamprekṣya parākrāntaṃ palāyane

वैशम्पायन बोले—जिसका उत्साह अब केवल पलायन में लग गया था, वह वन की ओर भागा। और सैन्धव (जयद्रथ) को भी भागने में प्रवृत्त देखकर यह दृश्य कायर-प्रत्यावर्तन का बन गया—जिसके पीछे प्रतिशोध-भरी पीछा-करने की गति और तीव्र हो उठी।

पलायनकृतोत्साहःwhose zeal was for flight / intent on fleeing
पलायनकृतोत्साहः:
Karta
TypeAdjective
Rootपलायन-कृत-उत्साह
FormMasculine, Nominative, Singular
प्राद्रवत्ran forth / fled
प्राद्रवत्:
TypeVerb
Rootद्रु
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
येनby whom / by which
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
वनम्the forest
वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Accusative, Singular
सैन्धवम्the Sindhu-king (Jayadratha)
सैन्धवम्:
Karma
TypeNoun
Rootसैन्धव
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अभिसम्प्रेक्ष्यhaving looked at / having observed
अभिसम्प्रेक्ष्य:
TypeVerb
Rootअभि-सम्-प्र-ईक्ष्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage)
पराक्रान्तम्having advanced / having set out
पराक्रान्तम्:
TypeAdjective
Rootपराक्रान्त
FormMasculine, Accusative, Singular
पलायनेin flight / in fleeing
पलायने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपलायन
FormNeuter, Locative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
S
Saindhava (Jayadratha)
F
forest (vana)