राजधर्मः—राष्ट्ररक्षणं, दण्डनीतिः, हयग्रीवोपाख्यानम्
Royal Duty: Protection, Penal Policy, and the Hayagrīva Exemplum
सुखं च दुःखं च भवाभवौ च लाभालाभौ मरणं जीवितं च । पर्यायत: सर्वमवाप्रुवन्ति तस्माद् धीरो नैव हृष्येन्न शोचेत्
sukhaṃ ca duḥkhaṃ ca bhavābhavau ca lābhālābhau maraṇaṃ jīvitaṃ ca | paryāyataḥ sarvam avāpruvanti tasmād dhīro naiva hṛṣyen na śocet ||
सुख और दुःख, उत्पत्ति और विनाश, लाभ और हानि, मृत्यु और जीवन—ये सब क्रमशः समय आने पर सबको प्राप्त होते हैं। इसलिए धीर पुरुष न तो हर्ष करे, न शोक; वह स्थिर बुद्धि से इनका सामना करे।
व्यास उवाच