योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
पूर्ववृत्तव्यपेतानि कथयन्तौ समाहितौ । अथ भास्करसमुद्यन्तं रश्मिजालपुरस्कृतम्
pūrvavṛttavyapetāni kathayantau samāhitau | atha bhāskarasamudyantaṃ raśmijālapuraskṛtam ||
भीष्म बोले—वे दोनों एकाग्र होकर, पूर्ववृत्त की बातें अलग रखकर, संवाद करते रहे। तभी किरण-जाल से अग्रसर होता हुआ उदयमान सूर्य दृष्टिगोचर हुआ।
भीष्म उवाच
The verse highlights disciplined conversation: setting aside distracting past matters (pūrvavṛttavyapetāni) and remaining mentally collected (samāhitau). Ethically, it models how dharma-inquiry proceeds best through focus, restraint, and a forward-looking mind.
Two speakers continue their discussion in a calm, attentive state, deliberately leaving earlier events aside. As they speak, dawn arrives—the Sun rises with its rays—signaling a transition in time and the continuation of the instruction under a new day.