निरय-परमस्थान-वर्णनम्
Niraya and the Supreme Station: A Metaphysical Re-reading
तत्र यत् सत्यं स धर्मो यो धर्म: स प्रकाशो यः प्रकाशस्तत् सुखमिति । तत्र यदनृतं सो<धर्मो यो5धर्मस्तत् तमो यत् तमस्तद् दुःखमिति
tatra yat satyaṃ sa dharmo yo dharmaḥ sa prakāśo yaḥ prakāśas tat sukham iti | tatra yad anṛtaṃ so 'dharmaḥ yo 'dharmaḥ tat tamo yat tamas tad duḥkham iti |
भरद्वाज बोले—वहाँ जो सत्य है वही धर्म है; जो धर्म है वही प्रकाश है; और जो प्रकाश है वही सुख है। इसी प्रकार जो असत्य है वही अधर्म है; जो अधर्म है वही अन्धकार है; और जो अन्धकार है वही दुःख है।
भरद्वाज उवाच
It presents a moral chain: truth aligns with dharma, which brings inner illumination (clarity/knowledge) and culminates in happiness; conversely, falsehood aligns with adharma, which produces darkness (ignorance/confusion) and culminates in suffering.
In a didactic exchange within the Śānti Parva, Bharadvāja states a concise ethical principle, defining how truth and falsehood function as roots of moral order or disorder and their experiential results as happiness or suffering.