आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
कदाचिद् व्यसन प्राप्य संधिं कुर्यान्मया सह । बलिना संनिकृष्टस्य शत्रोरपि परिग्रह:
kadācid vyasana prāpya sandhiṁ kuryān mayā saha | balinā saṁnikṛṣṭasya śatror api parigrahaḥ ||
कभी-कभी विपत्ति आने पर मेरे साथ भी संधि कर लेनी चाहिए; क्योंकि जब कोई बलवान शत्रु निकट आ जाए, तब उस शत्रु का भी आश्रय या संग स्वीकार करना आवश्यक हो सकता है।
भीष्म उवाच
In extreme adversity, rigid hostility may be ethically and strategically inferior to preserving life and stability; therefore, one may seek peace—even with a rival—or accept support from a former enemy when a stronger threat is imminent.
Bhīṣma, instructing on rājadharma in the Śānti Parva, advises that circumstances of danger can justify making a treaty or even taking refuge in an enemy’s power, emphasizing practical judgment in governance and survival.