Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

सर्वोद्यमेन महता पाण्डवा: समभिद्रवन्‌ । “कोटि सहसख्र पैदल तथा हाथोंमें उत्तम आयुध धारण किये हुए सूंजय-सैनिक और दूसरे नरेश सूर्यदेवके समान ताप देते और समरांगणमें विचरते हुए भीष्मकी ओर आँख उठाकर देखनेमें भी समर्थ न हो सके। उस समय संग्रामभूमिमें विचरते तथा विजयसे उल्लसित होते हुए भीष्मजीपर पाण्डवयोद्धा अपनी सारी शक्ति लगाकर बड़े वेगसे टूट पड़े || ३७-३८ $ ।। स तु विद्राव्य समरे पाण्डवान्‌ सृञज्जयानपि

sarvodyamena mahatā pāṇḍavāḥ samabhidruvan | koṭi-sahasra-paidalā tathā hāstīṣu uttamāyudha-dhāriṇaḥ sṛñjaya-sainikā anye ca nareśāḥ sūryadeva-samāḥ tāpaṃ dadānaḥ samara-aṅgaṇe vicarantaḥ api bhīṣmaṃ prati cakṣuḥ utthāpya draṣṭum api na śekuḥ | tasmin kāle saṅgrāma-bhūmau vicarantaḥ vijayena ca ullasitāḥ pāṇḍava-yoddhāḥ bhīṣmaṃ prati sarva-śaktyā mahā-vegena prāpatanta || (37–38) | sa tu vidrāvya samare pāṇḍavān sṛñjayān api ...

पाण्डवों ने महान पराक्रम और समस्त शक्ति लगाकर धावा बोला; परन्तु उसने संग्राम में पाण्डवों को और सृञ्जयों को भी खदेड़ दिया।

सःhe (that one)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
विद्राव्यhaving routed/put to flight
विद्राव्य:
TypeVerb
Rootवि + द्रु
FormAbsolutive (ktvā/lyap), Active, having caused to flee
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
पाण्डवान्the Pāṇḍavas
पाण्डवान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Accusative, Plural
सृञ्जयान्the Sṛñjayas
सृञ्जयान्:
Karma
TypeNoun
Rootसृञ्जय
FormMasculine, Accusative, Plural
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
पाण्डवाः (Pāṇḍavas)
सृञ्जयाः (Sṛñjayas)
भीष्म (Bhīṣma)
सूर्यदेव (Sūryadeva)
समराङ्गण (battlefield)
उत्तम आयुध (excellent weapons)
पैदल (infantry)
हास्ती/हस्ति-सेना (elephant troops)