Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

कर्णवधप्रसङ्गः / The Context of Karṇa’s Fall

Krishna’s Dharmic Recollection and the Decisive Astra

षट्साहस्रा भारत राजपूुत्रा: स्वर्गाय लोकाय रणे निमग्ना: । कर्ण न चेदद्य निहन्मि राजन्‌ सबान्धवं युध्यमानं प्रसहु

ṣaṭsāhasrā bhārata rājaputrāḥ svargāya lokāya raṇe nimagnāḥ | karṇa na ced adya nihanymi rājan sabāndhavaṁ yudhyamānaṁ prasahya

हे भरतवंशी राजकुमार! स्वर्ग और परलोक के लिए छः हजार राजपुत्र इस रण में डूब चुके हैं। इसलिए, हे राजन्, यदि आज मैं युद्ध करते हुए कर्ण को—उसके बन्धु-बान्धवों सहित—बलपूर्वक न मारूँ, तो यह संहार व्यर्थ होगा और मेरा क्षात्रधर्म अधूरा रह जाएगा।

षट्साहस्राःsix-thousand (in number)
षट्साहस्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootषट्साहस्र
FormMasculine, Nominative, Plural
भारतO Bhārata
भारत:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular
राजपुत्राःprinces (sons of kings)
राजपुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootराजपुत्र
FormMasculine, Nominative, Plural
स्वर्गायfor heaven
स्वर्गाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootस्वर्ग
FormMasculine, Dative, Singular
लोकायfor the world (as a realm)
लोकाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Dative, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Locative, Singular
निमग्नाःplunged/engaged (in)
निमग्नाः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिमग्न
FormMasculine, Nominative, Plural
कर्णO Karṇa
कर्ण:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
अद्यtoday/now
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
निहन्मिI kill / I will slay
निहन्मि:
TypeVerb
Rootहन्
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
him
:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
बान्धवम्with (his) kinsmen / kinsman
बान्धवम्:
Karma
TypeNoun
Rootबान्धव
FormMasculine, Accusative, Singular
युध्यमानम्fighting
युध्यमानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयुध्यमान
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रसह्यforcibly, by force
प्रसह्य:
TypeIndeclinable
Rootप्रसह्य

अजुन उवाच

A
Arjuna
K
Karna
B
Bhārata (Kuru lineage)
R
rājaputrāḥ (princes)