Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

व्यस्मयन्त रणे योधा देवताश्न समागता: । वे द्रोणाचार्यका अन्त करनेकी इच्छासे युद्धमें तलवारके उपर्युक्त हाथ दिखाते हुए विचर रहे थे। ढाल-तलवार लेकर विचरते हुए धृष्टद्युम्नके उन विचित्र पैंतरोंको देखकर रणभूमिमें आये हुए योद्धा और देवता आश्वर्यचकित हो उठे थे || ४० ई ।। तत:ः शरसहस्रेण शतचन्द्रमपातयत्‌

sañjaya uvāca | vyasmayanta raṇe yodhā devatāś ca samāgatāḥ | te droṇācāryaka-anta-karaṇecchayā yuddhe khaḍgopayukta-hastāḥ pracakramuḥ | ḍhāla-khaḍga-dharasya dhṛṣṭadyumnasya tān vicitrān pāñcarān dṛṣṭvā raṇabhūmim āgatā yodhā devāś ca āścaryacakitā babhūvuḥ || tataḥ śara-sahasreṇa śata-candram apātayat ||

रणभूमि में आये हुए योद्धा और समागत देवता उसके पैंतरों को देखकर विस्मित हो उठे। तत्पश्चात उसने सहस्र बाणों से शतचन्द्र-चिह्नित (चमकते) लक्ष्यों को गिरा दिया।

ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
FormAvyaya
शरarrow
शर:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, nominative/accusative (as prior member), singular (stem-form in compound)
सहस्रेणwith a thousand
सहस्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, instrumental, singular
शरसहस्रेणwith a thousand arrows
शरसहस्रेण:
Karana
TypeNoun
Rootशर + सहस्र
FormNeuter, instrumental, singular
शतhundred
शत:
Karma
TypeNoun
Rootशत
FormIndeclinable numeral used as prior member (stem-form in compound)
चन्द्रम्moon (disc/mark shaped like a moon)
चन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootचन्द्र
FormMasculine, accusative, singular
शतचन्द्रम्a hundred moon(-like discs/marks)
शतचन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootशत + चन्द्र
FormMasculine, accusative, singular
अपातयत्caused to fall / struck down
अपातयत्:
Karta
TypeVerb
Rootपत् (पतति) / causative: पातयति
FormImperfect (लङ्), causative, parasmaipada, 3rd person, singular

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
धृष्टद्युम्न (Dhṛṣṭadyumna)
द्रोणाचार्य (Droṇācārya/Droṇa)
योधाः (warriors)
देवताः (gods/divine spectators)
खड्ग (sword)
ढाल/फलका (shield)
शर (arrows)