Next Verse

Shloka 1

Droṇa’s Resolve to Restrain Yudhiṣṭhira and Arjuna’s Protective Vow (द्रोणस्य युधिष्ठिरनिग्रह-प्रयत्नः)

#स्न्पैमा+ () आजमाने द्ादशो<ड्ध्याय: दुर्योधनका वर मॉँगना और द्रोणाचार्यका युधिष्ठिरको अर्जुनकी अनुपस्थितिमें जीवित पकड़ लानेकी प्रतिज्ञा करना संजय उवाच हन्त ते कथयिष्यामि सर्व प्रत्यक्षदर्शिवान्‌ । यथा स न्यपतद्‌ द्रोण: सूदित: पाण्डुसृञ्जयै:,संजयने कहा--महाराज! मैं बड़े दुःखके साथ आपसे उन सब घटनाओंका वर्णन करूँगा। द्रोणाचार्य किस प्रकार गिरे हैं और पाण्डवों तथा सूंजयोंने कैसे उनका वध किया है? इन सब बातोंको मैंने प्रत्यक्ष देखा था

sañjaya uvāca | hanta te kathayiṣyāmi sarvaṃ pratyakṣadarśivān | yathā sa nyapatad droṇaḥ sūditaḥ pāṇḍusṛñjayaiḥ ||

संजय बोले—हाय! मैं आपको सब कुछ कहूँगा, क्योंकि मैंने उसे प्रत्यक्ष देखा है—द्रोणाचार्य किस प्रकार गिरे और पाण्डवों तथा सृंजयों ने उन्हें कैसे मार गिराया।

संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
हन्तindeed; alas; well then
हन्त:
TypeIndeclinable
Rootहन्त
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
कथयिष्यामिI will narrate/tell
कथयिष्यामि:
TypeVerb
Rootकथय्
FormSimple Future, First, Singular
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रत्यक्षदर्शिवान्having seen directly; an eyewitness
प्रत्यक्षदर्शिवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रत्यक्षदर्शिवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
यथाhow; in what manner
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
न्यपतत्fell down
न्यपतत्:
TypeVerb
Rootपत्
FormImperfect, Third, Singular
द्रोणःDrona
द्रोणः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Nominative, Singular
सूदितःslain; killed
सूदितः:
TypeParticiple
Rootसूदित
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्डुसृञ्जयैःby the Pandavas and the Sṛñjayas
पाण्डुसृञ्जयैः:
Karana
TypeNoun
Rootपाण्डुसृञ्जय
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Droṇa (Droṇācārya)
P
Pāṇḍavas
S
Sṛñjayas
D
Dhṛtarāṣṭra (implied addressee by context)