Previous Verse
Next Verse

Shloka 85

मातङ्ग–शक्रसंवादः

Mataṅga–Śakra Dialogue on Tapas, Status, and Moral Qualities

यो वत्स्यति द्रक्ष्यति वापि मर्त्य- स्तस्मै प्रयच्छन्ति सुखानि देवा: । तद्धभाविता: स्पर्शनदर्शनेन इष्टां गतिं तस्य सुरा दिशन्ति

yo vatsyati drakṣyati vāpi martyaḥ tasmai prayacchanti sukhāni devāḥ | taddhāva-bhāvitāḥ sparśana-darśanena iṣṭāṃ gatiṃ tasya surā diśanti ||

जो मनुष्य गंगाजी के तट पर निवास करता है या उनका दर्शन मात्र करता है, उसे देवता सुख प्रदान करते हैं। और जो उनके स्पर्श तथा दर्शन से पवित्र होकर भावित हो गए हैं, उन्हें गंगाजी से ही महत्त्व प्राप्त देवगण मनोवांछित शुभ गति प्रदान करते हैं।

यःwho (he who)
यः:
Karta
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
वत्स्यतिwill dwell/live
वत्स्यति:
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular
द्रक्ष्यतिwill see
द्रक्ष्यति:
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
मर्त्यःa mortal/man
मर्त्यः:
Karta
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Dative, Singular
प्रयच्छन्तिgive/bestow
प्रयच्छन्ति:
TypeVerb
Rootप्र-यम्/यच्छ् (धातु; दा-अर्थे)
FormPresent (Laṭ), 3rd, Plural
सुखानिhappinesses/pleasures
सुखानि:
Karma
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Plural
देवाःthe gods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
तत्that (him/that one; i.e., such a person)
तत्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
भाविताःpurified/imbued (made so)
भाविताः:
Karta
TypeAdjective
Rootभावित (कृदन्त; भू धातोः क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
स्पर्शनदर्शनेनby (her) touch and sight
स्पर्शनदर्शनेन:
Karana
TypeNoun
Rootस्पर्शन-दर्शन (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
इष्टाम्desired
इष्टाम्:
TypeAdjective
Rootइष्ट (कृदन्त; इष्/इच्छ् धातोः क्त)
FormFeminine, Accusative, Singular
गतिम्destination/state (after death)
गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
तस्यof him
तस्य:
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
सुराःthe gods
सुराः:
Karta
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
दिशन्तिgrant/assign/show
दिशन्ति:
TypeVerb
Rootदिश् (धातु)
FormPresent (Laṭ), 3rd, Plural

सिद्ध उवाच

S
Siddha (speaker)
D
Devāḥ/Sūrāḥ (the gods)
G
Gaṅgā (implied by context: her bank, touch, and sight)