Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 74
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
ततो दिव्यांबरधरो देवो धन्वन्तरिः स्वयम् / उपस्थितः करे बिभ्रदमृताढ्यं कमण्डलुम्
Transliteration
tato divyāṃbaradharo devo dhanvantariḥ svayam / upasthitaḥ kare bibhradamṛtāḍhyaṃ kamaṇḍalum
Translation
तब दिव्य वस्त्र धारण किए हुए देव धन्वंतरि स्वयं प्रकट हुए, और अपने हाथ में अमृत से भरा कमंडलु लिए थे।
Word by Word
ततःthen
ततः:
सम्बन्ध/क्रम (Relation/sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय
दिव्याम्बरधरःwearing divine garments
दिव्याम्बरधरः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य-अम्बर-धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (दिव्यं अम्बरं धरति)
देवःthe god
देवः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
धन्वन्तरिःDhanvantari
धन्वन्तरिः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootधन्वन्तरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
कर्ता-विशेषण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic adverb)
उपस्थितःappeared/presented himself
उपस्थितः:
विधेय (Predicate participle)
TypeVerb
Rootउप + √स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'having appeared/present'
करेin (his) hand
करे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन
बिभ्रत्bearing
बिभ्रत्:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeVerb
Root√भृ (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'bearing'
अमृताढ्यम्filled with nectar
अमृताढ्यम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअमृत-आढ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (अमृतेन आढ्यम् = filled with nectar)
कमण्डलुम्a water-pot (kamaṇḍalu)
कमण्डलुम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootकमण्डलु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन