Shloka 34
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
विप्राः सर्वे ऽपि निःश्रीका लोभोपहतचेतसः / निःस्त्त्वा धैर्यहीनाश्च नास्तिकाः प्रायशो ऽभवन्
Transliteration
viprāḥ sarve 'pi niḥśrīkā lobhopahatacetasaḥ / niḥsttvā dhairyahīnāśca nāstikāḥ prāyaśo 'bhavan
Translation
सब ब्राह्मण श्रीहीन हो गए, लोभ से उनका चित्त आहत हो गया; वे सत्त्वहीन, धैर्यहीन और प्रायः नास्तिक बन गए।
Word by Word
विप्राःbrahmins
विप्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
अपिeven, also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात; समुच्चय (also/even)
निःश्रीकाःdevoid of prosperity/splendour
निःश्रीकाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिःश्रीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
लोभ-उपहत-चेतसःwhose minds are afflicted by greed
लोभ-उपहत-चेतसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootलोभ (प्रातिपदिक) + उपहत (कृदन्त; √हन् (धातु)) + चेतस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहिः (whose minds are struck by greed)
निःसत्त्वाःwithout strength/virtue
निःसत्त्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिःसत्त्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
धैर्यहीनाःlacking courage/steadfastness
धैर्यहीनाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधैर्य (प्रातिपदिक) + हीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
नास्तिकाःatheists, unbelievers
नास्तिकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनास्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
प्रायशःmostly
प्रायशः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverb)
TypeIndeclinable
Rootप्रायशस् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रमाण/आवृत्ति (mostly, generally)
अभवन्became, were
अभवन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन