Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 43
अगम्यागमन-निष्कृति-निर्णयः
Expiations for Forbidden Sexual Relations
Devanagari script
क्रमाद्दशगुणं न्यूनमघमेषां विनिर्दिशेत् / पुरग्रामाङ्गवैश्याङ्गवेश्योपायनविक्रयी
Transliteration
kramāddaśaguṇaṃ nyūnamaghameṣāṃ vinirdiśet / puragrāmāṅgavaiśyāṅgaveśyopāyanavikrayī
Translation
इनके पाप को क्रमशः दस गुना कम बतलाया गया है—नगर-ग्राम का अंग (सेवक), वैश्य-सम्बन्धी, वेश्या-सम्बन्धी, तथा उपहार बेचने वाला।
Word by Word
क्रमात्in sequence, gradually
क्रमात्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; ablative singular masculine; adverbial sense ‘in order/gradually’
दशगुणम्tenfold
दशगुणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदशगुण (प्रातिपदिक: दश + गुण)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; accusative singular neuter; used adjectivally
न्यूनम्less, reduced
न्यूनम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootन्यून (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; accusative singular neuter; predicate/qualifier of ‘aghām’ (sin)
अघम्sin, demerit
अघम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअघ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; accusative singular neuter
एषाम्of these
एषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; genitive plural (of these)
विनिर्दिशेत्should prescribe/indicate
विनिर्दिशेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + दिश् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; parasmaipada; ‘should specify/declare’
पुरग्रामाङ्गवैश्याङ्गवेश्योपायनविक्रयीa seller (dealer) of offerings/wares connected with towns, villages, limbs(?), vaiśyas, prostitutes, etc. (compound list)
पुरग्रामाङ्गवैश्याङ्गवेश्योपायनविक्रयी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुर + ग्राम + अङ्ग + वैश्य + अङ्ग + वेश्य + उपायन + विक्रयी (प्रातिपदिक; बहुपद-समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular masculine; ‘one who sells (things) such as …’ (agent noun विक्रयी)