Shloka 39
Steya-doṣa-nirūpaṇa (On the Nature and Gravity of Theft) — within the Hayagrīva–Agastya Saṃvāda frame
Devanagari script
अन्यो ऽन्यमभवत्तेषां युद्धं देवासुरोपमम् / अत्रान्तरे समागत्य नारदो मुनिरब्रवीत्
Transliteration
anyo 'nyamabhavatteṣāṃ yuddhaṃ devāsuropamam / atrāntare samāgatya nārado munirabravīt
Translation
उनके बीच देव-दानवों के समान घोर युद्ध होने लगा; इसी बीच नारद मुनि आकर बोले।
Word by Word
अन्यःone (person)
अन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
अन्यम्another (person)
अन्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन
अभवत्became/turned (against)
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी बहुवचन
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
देवासुरोपमम्like (a war) of gods and asuras
देवासुरोपमम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदेव (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक) + उपम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; समासः: देवासुरयोः उपमम् (सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुष; sense: like that of gods and asuras)
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (here)
अन्तरेin the meantime/interval
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन (Locative)
समागत्यhaving come/arrived
समागत्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable gerund)
नारदःNārada
नारदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
मुनिःsage
मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद