Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 78
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
अम्भोदधूमतिमिरैः सूर्यादीन्सदृशान्स्मरेत् / हृदयाधो रविं न्यस्य शीर्ष्णि सोमं दृशोः कुजम्
Transliteration
ambhodadhūmatimiraiḥ sūryādīnsadṛśānsmaret / hṛdayādho raviṃ nyasya śīrṣṇi somaṃ dṛśoḥ kujam
Translation
मेघ, धूम और तम के समान वर्णों में सूर्य आदि ग्रहों का स्मरण करे; हृदय के नीचे रवि को स्थापित करे, शिर पर सोम को, और दोनों नेत्रों में कुज (मंगल) को।
Word by Word
अम्भोदधूमतिमिरैःwith clouds, smoke, and darkness
अम्भोदधूमतिमिरैः:
Karana (करण/instrument; of comparison/imagining)
TypeNoun
Rootअम्भोद + धूम + तिमिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (अम्भोदाः, धूमाः, तिमिराणि)
सूर्यादीन्the Sun and others (planets)
सूर्यादीन्:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootसूर्य + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; तत्पुरुषः (सूर्यः आदिः येषां ते)
सदृशान्similar/resembling
सदृशान्:
Visheshana (विशेषण; of sūryādīn)
TypeAdjective
Rootसदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
स्मरेत्should contemplate/remember
स्मरेत्:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
हृदयाधःbelow the heart
हृदयाधः:
Adhikarana (अधिकरण/location)
TypeIndeclinable
Rootहृदय + अधः (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयोगः (स्थानवाचक adverb: हृदयस्य अधः)
रविम्the Sun
रविम्:
Karma (कर्म/object; to be placed)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
न्यस्यhaving placed
न्यस्य:
Purvakala (पूर्वकाल/absolutive)
TypeIndeclinable
Rootनि-√अस् (धातु)
Formक्त्वान्त/ल्यप्-अव्यय (gerund); अव्यय, पूर्वकालिक क्रिया (having placed)
शीर्ष्णिon the head
शीर्ष्णि:
Adhikarana (अधिकरण/location)
TypeNoun
Rootशीर्षन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
सोमम्the Moon
सोमम्:
Karma (कर्म/object; to be placed)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
दृशोःof the two eyes
दृशोः:
Sambandha (सम्बन्धः/possessive)
TypeNoun
Rootदृश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), द्विवचन
कुजम्Mars
कुजम्:
Karma (कर्म/object; to be placed)
TypeNoun
Rootकुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन