Shloka 33
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
कामवामाधिरूढाङ्का ध्येयाः शरधनुर्धराः / रतिप्रीतियुतः कामः कामिन्याः कान्तैष्यते
Transliteration
kāmavāmādhirūḍhāṅkā dhyeyāḥ śaradhanurdharāḥ / ratiprītiyutaḥ kāmaḥ kāminyāḥ kāntaiṣyate
Translation
काम के वाम भाग पर आरूढ़ (रति) सहित, बाण-धनुष धारण करने वाले उनका ध्यान करें; रति-प्रीति से युक्त काम, कामिनी के प्रियतम को खोजता है।
Word by Word
काम-वामा-अधिरूढ-अङ्काःwhose lap is mounted by Kāma’s lovely woman
काम-वामा-अधिरूढ-अङ्काः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाम (प्रातिपदिक) + वामा (प्रातिपदिक) + अधिरूढ (कृदन्त) + अङ्क (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘येषाम् अङ्के कामवामा अधिरूढा’ (those on whose lap the lovely woman of Kāma is mounted)
ध्येयाःare to be meditated upon
ध्येयाः:
Kriya (क्रिया/predicative)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु) → ध्येय (कृदन्त)
Formभाव्य/विधेय-कृदन्त (gerundive: ‘to be meditated upon’), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
शर-धनुः-धराःbearing arrows and a bow
शर-धनुः-धराः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशर (प्रातिपदिक) + धनुस् (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (उपपद: ‘bearing arrows and bow’); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
रति-प्रीति-युतःendowed with Rati and Prīti
रति-प्रीति-युतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरति (प्रातिपदिक) + प्रीति (प्रातिपदिक) + युत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying कामः)
कामःKāma (the god of love)
कामः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कामिन्याःof the beloved woman/lover
कामिन्याः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
कान्ताthe beloved
कान्ता:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootकान्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एष्यतेwill go/approach
एष्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद