Shloka 3
ललितोपाख्याने जप-न्यास-योगप्रकरणम्
Lalitopākhyāna: Procedure of Japa, Nyāsa, and Yogic Installation
Devanagari script
त्रिखण्डामनुबध्नीयाद्गुर्वादीनभिवन्द्य च / द्विरुक्तबालबीजानि मध्याद्यङ्गुलिषु क्रमात्
Transliteration
trikhaṇḍāmanubadhnīyādgurvādīnabhivandya ca / dviruktabālabījāni madhyādyaṅguliṣu kramāt
Translation
गुरु आदि को प्रणाम करके त्रिखण्डा (त्रिविध बन्ध) बाँधे; फिर ‘बाल’ बीजों को दो बार उच्चारित कर मध्य आदि उँगलियों में क्रम से न्यास करे।
Word by Word
त्रिखण्डाम्the three-part (arrangement)
त्रिखण्डाम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootत्रि + खण्ड (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; द्विगु: 'त्रयः खण्डाः' (threefold section)
अनुबध्नीयात्should bind/arrange accordingly
अनुबध्नीयात्:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootअनु + बन्ध् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
गुरून्the gurus (elders/teachers)
गुरून्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
आदीन्and others, etc.
आदीन्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; 'etc.'-sense adjective qualifying गुरून्
अभिवन्द्यhaving saluted
अभिवन्द्य:
पूर्वकालक्रिया (Pūrvakāla-kriyā)
TypeVerb
Rootअभि + वन्द् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; 'having saluted'
चand
च:
सम्बन्ध/समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
द्विरुक्तrepeated twice
द्विरुक्त:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootद्विः + उक्त (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; अव्ययीभाव: 'द्विः उक्त' = 'said twice' (PPP used adjectivally)
बालबीजानिthe bāla seed-syllables
बालबीजानि:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootबाल + बीज (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; कर्मधारय: 'बालानि बीजानि' (seed-syllables called 'bāla')
मध्यmiddle
मध्य:
सम्बन्ध (Internal qualifier)
TypeAdjective
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद/निर्देश (in compound)
आद्यbeginning, first
आद्य:
सम्बन्ध (Internal qualifier)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद/निर्देश (in compound)
अङ्गुलिषुon the fingers
अङ्गुलिषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootअङ्गुलि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन
क्रमात्in sequence
क्रमात्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb): 'in order/ क्रमशः'