Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 33
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
देशकालोपघाते तु यद्यदङ्गं विहीयते / तत्संख्याद्विगुणं जप्त्वा पुरश्चर्यां समापयेत्
Transliteration
deśakālopaghāte tu yadyadaṅgaṃ vihīyate / tatsaṃkhyādviguṇaṃ japtvā puraścaryāṃ samāpayet
Translation
देश-काल के विघ्न से यदि पुरश्चर्या का कोई अंग छूट जाए, तो उसकी संख्या से दुगुना जप करके पुरश्चर्या पूर्ण करे।
Word by Word
deśa-kāla-upaghātein the disturbance of place and time
deśa-kāla-upaghāte:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdeśa (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक) + upaghāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—देशकालयोः उपघातः (षष्ठी-तत्पुरुष)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
yatwhatever (that which)
yat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyat (यद्-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
yatwhatever
yat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyat (यद्-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; पुनरुक्ति—यद्यद् = यत् यत्
aṅgamlimb/part (of the rite)
aṅgam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootaṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
vihīyateis omitted/is lost
vihīyate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Roothā (धाातु) उपसर्गः vi-
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)
tat-saṃkhyā-dviguṇamtwice that number
tat-saṃkhyā-dviguṇam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottat (तद्-प्रातिपदिक) + saṃkhyā (प्रातिपदिक) + dviguṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—तस्य संख्या (षष्ठी-तत्पुरुष) + द्विगुणम् (कर्मधारयभाव)
japtvāhaving recited
japtvā:
Purvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootjap (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) — ‘having recited’
puraścaryāmthe puraścaraṇa observance
puraścaryām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpuraścaryā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
samāpayetshould complete
samāpayet:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootāp (धातु) उपसर्गः sam-
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; causative sense ‘to cause to finish/complete’ (समापयति)