Shloka 26
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
भावयन्नेव देवाग्रे श्रीदेवीं दीपरूपिणीम् / मनसोपांशुना वापि निगदेनापि तापस
Transliteration
bhāvayanneva devāgre śrīdevīṃ dīparūpiṇīm / manasopāṃśunā vāpi nigadenāpi tāpasa
Translation
हे तापस! देवता के सम्मुख दीप-रूपिणी श्रीदेवी का ध्यान करते हुए, मन से, उपांशु जप से या स्पष्ट वाणी से भी (जप/स्तुति) करे।
Word by Word
भावयन्contemplating/visualizing
भावयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootभू (धातु) [णिच् causative: भावयति]
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; Nominative singular (‘meditating/visualizing’)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्ययम्; emphatic particle
देव-अग्रेin front of the deity
देव-अग्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् अग्रे); नपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; Locative singular
श्री-देवीम्Śrī Devī (the auspicious goddess)
श्री-देवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + देवी (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयः (श्रीरूपा देवी); स्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; Accusative singular
दीप-रूपिणीम्having the form of a lamp/light
दीप-रूपिणीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदीप (प्रातिपदिक) + रूपिणी (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (दीपस्य रूपं यस्याः/दीपरूपा); स्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; Accusative singular (qualifying ‘देवीम्’)
मनसाwith the mind
मनसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; Instrumental singular
उपांशुनाin a whisper/low voice
उपांशुना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootउपांशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; Instrumental singular; ‘in a low voice/whisper’ (as manner)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्; or
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्; also
निगदेनby audible recitation
निगदेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootनिगद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया एकवचनम्; Instrumental singular; ‘aloud/utterance’
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्; also/even
तापसO ascetic
तापस:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतापस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम्; Vocative singular (address)