Shloka 2
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
इदानीं श्रोतुमिच्छामि तस्या मत्रस्य साधनम् / तन्मन्त्राणां लक्षणं च सर्वमेतन्निवेदय
Transliteration
idānīṃ śrotumicchāmi tasyā matrasya sādhanam / tanmantrāṇāṃ lakṣaṇaṃ ca sarvametannivedaya
Translation
अब मैं उस मंत्र की साधना सुनना चाहता हूँ; और उन मंत्रों के लक्षण भी—यह सब मुझे निवेदित कीजिए।
Word by Word
इदानीम्now
इदानीम्:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to hear’
इच्छामिI wish/desire
इच्छामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√इष् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन
तस्याःof that (her/that)
तस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
मत्रस्यof the matra/mantra (reading uncertain)
मत्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमत्र (प्रातिपदिक; पाठभेदः मन्त्रस्य?)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध
साधनम्means/practice/ritual procedure
साधनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसाधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी? (as compound member) / प्रथमा-द्वितीया एकवचन; समासपूर्वपद
मन्त्राणाम्of the mantras
मन्त्राणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सम्बन्ध
लक्षणम्characteristic/definition
लक्षणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
निवेदयtell/communicate
निवेदय:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + √विद् (धातु; caus. निवेदय्)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन