Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 57
महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्
Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī
Devanagari script
चतुर्दिक्षु च सोपानपङ्क्तिभिः सुमनोहरम् / ब्रह्माद्यंबरधिष्ण्यं स्यात्तत्रदेवीः स्थिताः शृणु
Transliteration
caturdikṣu ca sopānapaṅktibhiḥ sumanoharam / brahmādyaṃbaradhiṣṇyaṃ syāttatradevīḥ sthitāḥ śṛṇu
Translation
चारों दिशाओं में सीढ़ियों की पंक्तियों से अत्यन्त मनोहर वह धाम है; वह ब्रह्मादि का दिव्य अधिष्ठान है—अब वहाँ स्थित देवियों का वर्णन सुनो।
Word by Word
चतुर्-दिक्षुin the four directions
चतुर्-दिक्षु:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeAdjective
Rootचतुर् + दिश् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/सप्तमी), बहुवचनम्; ‘दिक्षु’ इत्यस्य विशेषणम्
चand
च:
सम्बन्ध (Sambandha/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
सोपान-पङ्क्तिभिःwith rows of steps
सोपान-पङ्क्तिभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootसोपान + पङ्क्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/तृतीया), बहुवचनम्
सु-मनोहरम्very beautiful
सु-मनोहरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootसु + मनोहर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/द्वितीया), एकवचनम्; (कर्मणि विशेषणम्)
ब्रह्म-आद्य-अम्बर-धिष्ण्यम्the celestial abode beginning with Brahmā (i.e., Brahmā’s etc. heavenly seat)
ब्रह्म-आद्य-अम्बर-धिष्ण्यम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + आदि + अम्बर + धिष्ण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/प्रथमा), एकवचनम्
स्यात्would be / should be
स्यात्:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
देवीःgoddesses
देवीः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/प्रथमा), बहुवचनम्
स्थिताःstanding / situated
स्थिताः:
क्रियाविशेषण/विधेय (Predicate participle)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि/भूतकृदन्तः (past participle/क्त), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, बहुवचनम्; ‘देवीः’ इत्यस्य विशेषणवत्
शृणुlisten
शृणु:
क्रिया (Kriyā/verb)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्