Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 8
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
सोपानावलयस्तस्या नानारत्नविचित्रिताः / स्वर्णवर्णा रत्नवर्णास्तस्यां हंसाश्च सारसाः
Transliteration
sopānāvalayastasyā nānāratnavicitritāḥ / svarṇavarṇā ratnavarṇāstasyāṃ haṃsāśca sārasāḥ
Translation
उसके सोपान-घेरे नाना रत्नों से विचित्र थे। उसमें स्वर्णवर्ण और रत्नवर्ण हंस तथा सारस निवास करते थे।
Word by Word
सोपान-आवलयःrings/rows of steps
सोपान-आवलयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसोपान (प्रातिपदिक) + आवलय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: ‘सोपानानाम् आवलयः/आवलयाः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तस्याःof that (pond)
तस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
नाना-रत्न-विचित्रिताःadorned with various gems
नाना-रत्न-विचित्रिताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + रत्न (प्रातिपदिक) + विचित्रित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: ‘नानारत्नैः विचित्रिताः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् ‘सोपान-आवलयः’
स्वर्ण-वर्णाःgold-colored
स्वर्ण-वर्णाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वर्ण (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: ‘स्वर्ण इव वर्णः येषाम्’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (हंसाः/सारसाः)
रत्न-वर्णाःgem-colored
रत्न-वर्णाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरत्न (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: ‘रत्नवत् वर्णः येषाम्’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम्
तस्याम्in that (pond)
तस्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
हंसाःswans
हंसाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहंस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
सारसाःcranes (sārasas)
सारसाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसारस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन