Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 68
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
यस्मादजेयसैन्दर्यस्त्रैलोक्यजनमोहनः / महाशृङ्गारपरिखाधिकारी वर्तते स्मरः
Transliteration
yasmādajeyasaindaryastrailokyajanamohanaḥ / mahāśṛṅgāraparikhādhikārī vartate smaraḥ
Translation
क्योंकि अजेय सौन्दर्य वाला, त्रैलोक्य के जनों को मोहित करने वाला स्मर ही महा-शृंगार-परिखा का अधिपति है।
Word by Word
यस्मात्from which/because of which
यस्मात्:
अपादान (Apadana/Ablative source)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; सर्वनाम
अजेय-सैन्दर्यःwhose beauty is unconquerable
अजेय-सैन्दर्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootअजेय (प्रातिपदिक) + सैन्दर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अजेयं सैन्दर्यं यस्य सः)
त्रैलोक्य-जन-मोहनःenchanter of the people of the three worlds
त्रैलोक्य-जन-मोहनः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootत्रैलोक्य (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक) + मोहन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (त्रैलोक्यस्य जनान् मोहयति इति)
महाशृङ्गार-परिखा-अधिकारीthe one presiding over the moat of great erotic charm
महाशृङ्गार-परिखा-अधिकारी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमहाशृङ्गार (प्रातिपदिक) + परिखा (प्रातिपदिक) + अधिकारी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (महाशृङ्गारपरिखायाः अधिकारी)
वर्ततेexists, is present
वर्तते:
क्रिया (Kriya/Verb)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
स्मरःSmara (Kāma, the god of love)
स्मरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootस्मर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन