Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 93
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
मन्त्रिणी कृतसान्निध्या वृणीष्व वरमित्यशात् / सो ऽपिसर्वमुनिश्रेष्ठो मातङ्गस्तपसां निधिः / उवाच तां पुरो दत्तसान्निध्यां श्यामलांबिकाम्
Transliteration
mantriṇī kṛtasānnidhyā vṛṇīṣva varamityaśāt / so 'pisarvamuniśreṣṭho mātaṅgastapasāṃ nidhiḥ / uvāca tāṃ puro dattasānnidhyāṃ śyāmalāṃbikām
Translation
सान्निध्य प्रदान कर चुकी मन्त्रिणी ने कहा— “वर माँग लो।” तब तपों के निधि, समस्त मुनियों में श्रेष्ठ मातंग ने, सामने उपस्थित सान्निध्य-प्रदायिनी श्यामलाम्बिका से कहा।
Word by Word
मन्त्रिणीMantriṇī (the lady minister)
मन्त्रिणी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्त्रिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृत-सान्निध्याhaving (thus) obtained proximity
कृत-सान्निध्या:
Karana (करण/हेतु)
TypeAdjective
Rootकृत + सान्निध्य (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (“कृते सान्निध्ये”/“सान्निध्यं कृतवती” भावः)
वृणीष्वchoose
वृणीष्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
वरम्a boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)
अशात्commanded/said
अशात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootशास् (धातु)
Formलुङ् (Aorist/Imperfective past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थक निपात (also/even)
सर्व-मुनि-श्रेष्ठःbest of all sages
सर्व-मुनि-श्रेष्ठः:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व + मुनि + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (“सर्वेषां मुनीनां श्रेष्ठः”)
मातङ्गःMātaṅga
मातङ्गः:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootमातङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तपसाम्of austerities
तपसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
निधिःtreasure/store
निधिः:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ताम्to her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
पुरःin front (of her)
पुरः:
Adhikarana (अधिकरण/देश)
TypeIndeclinable
Rootपुरः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (in front/before)
दत्त-सान्निध्याम्to whom proximity had been granted
दत्त-सान्निध्याम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदत्त + सान्निध्य (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (“दत्तं सान्निध्यं यस्याः/याम्” = to whom proximity was granted)
श्यामल-अम्बिकाम्Śyāmalāmbikā
श्यामल-अम्बिकाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्यामल + अम्बिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (descriptive epithet)