Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 28
Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”
Devanagari script
यो मेरुरखिलाधारस्तुङ्गश्चानन्तयोजनः / चतुर्दशजगच्चक्रसंप्रोतनिजविग्रहः
Transliteration
yo merurakhilādhārastuṅgaścānantayojanaḥ / caturdaśajagaccakrasaṃprotanijavigrahaḥ
Translation
जो मेरु समस्त का आधार है, अत्यन्त ऊँचा और अनन्त योजन-विस्तार वाला है; जिसका स्वरूप चौदह लोकों के चक्र में पिरोया हुआ है।
Word by Word
यःwho/which
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
मेरुःMeru (mountain)
मेरुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमेरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अखिलाधारःsupport of all
अखिलाधारः:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootअखिल + आधार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुषभावः: अखिलस्य आधारः (support of all); ‘मेरुः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
तुङ्गःlofty
तुङ्गः:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootतुङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘मेरुः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अनन्तयोजनःof infinite yojanas (in extent)
अनन्तयोजनः:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootअनन्त + योजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः: अनन्तानि योजनानि यस्य (whose extent is infinite yojanas); ‘मेरुः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
चतुर्दशजगच्चक्रसंप्रोतनिजविग्रहःwhose body is interwoven with the cycle of the fourteen worlds
चतुर्दशजगच्चक्रसंप्रोतनिजविग्रहः:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर्दश + जगत् + चक्र + संप्रोत + निज + विग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः (possessive): चतुर्दश-जगत्-चक्रे संप्रोतः निजः विग्रहः यस्य (whose own body is interwoven with the wheel/cycle of the fourteen worlds); ‘मेरुः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्