Shloka 39
भण्डपुत्रशोकः (Bhaṇḍa’s Lament for His Sons) — Lalitopākhyāna Episode
Devanagari script
देवताष्टकमेतश्च शूलाष्टकपुटोपरि / नियोज्य लिखितं यन्त्रं मायावी सममन्त्रयत्
Transliteration
devatāṣṭakametaśca śūlāṣṭakapuṭopari / niyojya likhitaṃ yantraṃ māyāvī samamantrayat
Translation
उस मायावी ने शूलों के अष्टक-आवरण पर इस देवताष्टक को नियोजित कर, लिखे हुए यंत्र पर समान रूप से मंत्रोच्चार किया।
Word by Word
देवताष्टकम्the set of eight deities
देवताष्टकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेवता + अष्टक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन (sg.); समासः—तत्पुरुषः (‘देवतानाम् अष्टकम्’)
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन (sg.) (agreeing with देवताष्टकम्)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
शूलाष्टकपुटोपरिon top of the enclosure/compartment of the eight tridents
शूलाष्टकपुटोपरि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootशूल + अष्टक + पुट + उपरि (प्रातिपदिक/अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समासः; ‘शूलाष्टकपुटस्य उपरि’ (locative sense expressed by उपरि)
नियोज्यhaving placed/assigned
नियोज्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनि + युज् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय; कृदन्त)
Formअव्ययकृदन्त (gerund/क्त्वान्त), ‘having placed/assigned’
लिखितम्written/drawn
लिखितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootलिखित (लिख् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन (sg.) (qualifying यन्त्रम्); भूतकर्मणि कृदन्त (PPP)
यन्त्रम्the yantra/diagram
यन्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयन्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन (sg.)
मायावीthe sorcerer/illusionist
मायावी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमायाविन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन (sg.)
सममन्त्रयत्consecrated/enchanted (with mantras)
सममन्त्रयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + मन्त्रय् (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg.)