Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 92
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
ताश्च नित्यावलत्क्वाणकङ्कणैर्युधि पाणिभिः / आकृष्य प्रामकोदण्डास्तेनिरे युद्धमुद्धतम्
Transliteration
tāśca nityāvalatkvāṇakaṅkaṇairyudhi pāṇibhiḥ / ākṛṣya prāmakodaṇḍāstenire yuddhamuddhatam
Translation
वे नित्याएँ युद्ध में खनखनाते कंगनों से युक्त हाथों द्वारा प्रामक धनुषों की डोर खींचकर उग्र युद्ध करने लगीं।
Word by Word
ताःthey (those women)
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
नित्याthe Nityās
नित्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनित्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन (समूहवाचक)
वलत्moving/swaying
वलत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवल् (धातु)
Formकृदन्त (शतृ/वर्तमानकृदन्त), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रातिपदिकरूपेण; ‘क्वाणकङ्कणैः’ इत्यस्य विशेषणम्
क्वाणकङ्कणैःwith jingling bangles
क्वाणकङ्कणैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootक्वाण + कङ्कण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; समासः—क्वाणं कङ्कणम् (कर्मधारयः: ‘jingling bangles’)
युधिin battle
युधि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुध् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन (युध्/युधि = युद्धे)
पाणिभिःwith (their) hands
पाणिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
आकृष्यhaving drawn/pulled
आकृष्य:
Purvakala (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + कृष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातुः—कृष् (आकर्षणे) उपसर्गः—आ
प्रामकोदण्डाः(they) with strong bows
प्रामकोदण्डाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रामक + कोदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन; समासः—प्रामकाः कोदण्डाः (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः: ‘strong bows’)
तेनिरेthey stretched/drew (the bows)
तेनिरे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतन् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्; धातुः—तन् (विस्तारे/तानने)
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
उद्धतम्fierce/impetuous
उद्धतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्धत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम् ‘युद्धम्’